«اگر کاری داشتی بگو» را همه شنیدهایم و معمولاً جواب دادهایم «ممنون، چیزی لازم نیست». بسیاری از مراقبان کمک نمیخواهند، چون نمیخواهند مزاحم شوند، فکر میکنند وظیفهٔ خودشان است، یا مطمئناند کسی به خوبیِ خودشان انجام نمیدهد. نتیجه این میشود که یک نفر از پا میافتد، در حالی که چند نفر آمادهٔ کمک بودند.
اول بدانید چه میخواهید
یک هفته، هر کاری را که میکنید بنویسید. بعد فهرست را سه دسته کنید:
- کارهایی که فقط خودتان میتوانید یا میخواهید انجام دهید.
- کارهایی که هر کس دیگری هم میتواند: خرید، گرفتن دارو، پختن غذا، رساندن به دکتر، پرداخت قبض.
- کارهایی که بهتر است به آدمِ کارآزموده سپرده شود: حمام، تزریق، پانسمان، فیزیوتراپی.
دستهٔ دوم همان چیزی است که وقتی کسی گفت «کاری داشتی بگو»، باید از آن بگویید.
از چه کسی بخواهیم
- خانواده: خواهر، برادر، همسر، فرزندان بزرگ، بستگان. دربارهٔ تقسیم کار میان خواهر و برادرها بخوانید.
- دوستان و همسایهها: برای کارهای کوچک و نزدیک: سر زدن، خرید سر راه، یک ساعت ماندن.
- دوستانِ خودِ او: همصحبتی و دیدار؛ برای او هم خوب است.
- کمکِ دستمزدی: مراقب یا پرستارِ ساعتی، کارگر نظافت، غذای آماده، خرید اینترنتی.
- پزشک و مرکز بهداشت: بپرسید چه خدمتی در خانه یا در محل شما هست.
چطور بخواهیم
- مشخص: چه کاری، چه روزی، چه مدت. «میتوانی پنجشنبه از چهار تا شش پیش پدر بمانی؟»
- کوچک: کارِ کوچک راحتتر «بله» میگیرد، و «بله»ی اول راه را باز میکند.
- با انتخاب: «این هفته خرید به کارم میآید یا بردن به دکتر؛ کدام برایت راحتتر است؟»
- بیتعارف: اگر پیشنهاد کمک دادند، نگویید «نه، زحمت میشود». بگویید «بله، ممنون؛ این کار خیلی کمکم میکند».
- جای «نه» را هم بگذارید: اگر کسی نتوانست، دلخور نشوید و از نفر بعدی بخواهید.
کمک را همانطور که هست بپذیرید
خواهرتان غذا را جور دیگری میپزد و برادرتان داروها را در سینیِ دیگری میچیند. تا وقتی ایمن است، بگذارید به شیوهٔ خودشان انجام دهند. اگر هر کمکی را اصلاح کنید، دفعهٔ بعد کسی کمک نمیکند.
چیزهایی را که واقعاً مهم است بنویسید (ساعت دارو، غذایی که نباید بخورد) و بقیه را رها کنید.
وقتی کسی نیست
بعضی مراقبان واقعاً تنها هستند. در این حالت:
- ببینید چه کاری را میشود سادهتر کرد یا کنار گذاشت. خانهٔ برقانداخته ضروری نیست.
- اگر توان مالی هست، هفتهای چند ساعت کمکِ دستمزدی بگیرید؛ حتی فقط برای نظافت.
- از پزشک او و از مرکز بهداشت محل بپرسید چه کمکی در دسترس است.
- با مراقبان دیگر در ارتباط باشید؛ در مطب، در محله یا در گروههای پیامرسان. تجربههایشان به کار میآید.
به خودِ او هم بگویید
گاهی سالمند فقط شما را قبول دارد و کس دیگری را نمیپذیرد. صادقانه بگویید: «برای اینکه بتوانم کنارتان بمانم، باید گاهی استراحت کنم.» بگذارید در انتخابِ اینکه چه کسی بیاید نظر بدهد.