کمک به بلند شدن از تخت، نشستن روی صندلی، رفتن به دستشویی و حمام، کار هر روزهٔ بسیاری از مراقبان است. اگر درست انجام نشود، هم به شما آسیب میزند و هم به او. به گفتهٔ خدمات سلامت بریتانیا، آسیب کمر رایجترین آسیب مراقبان است و خوب شدنش ممکن است طولانی شود؛ بلند کردنِ نادرست هم میتواند پوستِ نازک او را زخم یا کبود کند.
اول از همه: آموزش ببینید
این مطلب جای آموزش عملی را نمیگیرد. اگر هر روز کسی را جابهجا میکنید، از فیزیوتراپ، کاردرمان یا پرستار بخواهید روش درست را برای وضعِ خودِ او نشانتان بدهد و یک بار جلوی او تمرین کنید. بهترین وقتش پیش از ترخیص از بیمارستان است.
پیش از هر جابهجایی
- بپرسید این کار لازم است؟ هر چه را خودش میتواند، خودش انجام دهد. کار شما راهنمایی و تکیهگاه بودن است، نه بلند کردن.
- بگویید چه میخواهید بکنید. قدمبهقدم، و با شمارش: «با شمارهٔ سه بلند میشویم.»
- راه را خالی کنید. قالیچه، سیم و وسیلههای سر راه را بردارید. زمین خشک باشد.
- همهچیز را آماده و نزدیک کنید. صندلی یا ویلچر چسبیده به تخت، ترمز ویلچر و تخت بسته، پاییهای ویلچر کنار زده.
- کفش مناسب. هر دو کفش یا دمپایی پشتبسته و نلغز بپوشید؛ او با جورابِ تنها روی سرامیک نایستد.
- عجله نکنید. اگر تازه از خواب بیدار شده، اول چند لحظه لب تخت بنشیند تا سرگیجه نگیرد.
بدنِ خودتان را چطور نگه دارید
- پاها را به اندازهٔ عرض شانه باز کنید و یک پا را کمی جلوتر بگذارید.
- از زانو و لگن خم شوید، نه از کمر. کمر صاف بماند.
- تا میشود به او نزدیک شوید؛ هر چه دورتر باشید، فشار بیشتری به کمرتان میآید.
- هنگام جابهجایی کمر را نچرخانید. با پاها بچرخید.
- آرام و یکنواخت حرکت کنید، بدون تکان ناگهانی.
- وزنی را که از توانتان بیشتر است بلند نکنید. اگر او نمیتواند وزنش را روی پاهایش بیندازد، این کار یکنفره نیست.
کارهایی که نباید کرد
- از زیر بغل نگیرید و دستهایش را نکشید. به شانهها آسیب میزند.
- نگذارید دور گردن شما آویزان شود. اگر بیفتد، شما را هم با خود میکشد.
- اگر در حال افتادن است، سعی نکنید نگهش دارید. آرام همراهیاش کنید تا روی زمین بنشیند و مراقب سرش باشید.
- روی ملافه نکشیدش. کشیده شدن پوست روی تخت، زمینهٔ زخم فشاری (زخم بستر) را فراهم میکند.
وسیلههایی که کار را آسان میکند
بیشتر جابهجاییها با وسیلهٔ مناسب امنتر و سبکتر میشود. پیش از خرید از فیزیوتراپ یا کاردرمان بپرسید کدام به کار شما میآید، و اگر میشود پیش از خرید امتحانش کنید.
- دستگیرهٔ دیواری کنار تخت، توالت و حمام؛
- صندلی حمام و بالابرندهٔ توالت فرنگی؛
- تخت با ارتفاع مناسب، یا تخت بیمارستانیِ خانگی؛
- ملافهٔ لغزان، برای جابهجا کردن در تخت بدون کشیدن پوست؛
- تختهٔ انتقال، برای رفتن از تخت به ویلچر؛
- کمربند انتقال، که دور کمر او بسته میشود تا جای دستِ مطمئن داشته باشید؛
- بالابر (جرثقیل بیمار)، برای کسی که نمیتواند روی پا بایستد.
اگر زمین خورد
هول نشوید و فوری بلندش نکنید. اول ببینید درد شدید، زخم یا ضربه به سر دارد یا نه. اگر درد شدید دارد، نمیتواند دست یا پایش را تکان دهد، سرش ضربه خورده یا گیج است، او را حرکت ندهید، رویش را بپوشانید و با ۱۱۵ تماس بگیرید. اگر آسیبی ندیده ولی خودش نمیتواند بلند شود و شما هم بهتنهایی از پسش برنمیآیید، کمک بگیرید؛ از همسایه، یا از ۱۱۵.