چند نکتهٔ مهم

  • بین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۵۰ میلادی، سهم جمعیت بالای ۶۰ سال جهان تقریباً دو برابر می‌شود و از ۱۲ درصد به ۲۲ درصد می‌رسد.
  • تا سال ۲۰۲۰، شمار کسانی که ۶۰ سال و بیشتر دارند از شمار کودکان زیر ۵ سال بیشتر خواهد شد.
  • در سال ۲۰۵۰، ۸۰ درصد سالمندان در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط زندگی خواهند کرد.
  • جمعیت بسیار تندتر از گذشته سالمند می‌شود.
  • همهٔ کشورها با چالش‌های بزرگی روبه‌رو هستند تا مطمئن شوند نظام‌های بهداشتی و اجتماعی‌شان آماده است از این تغییر جمعیتی بیشترین بهره را ببرد.
زن سالمند در حال لمس پوست صورت

جمعیت جهان چطور تغییر می‌کند؟

مردم در سراسر جهان بیشتر عمر می‌کنند. امروز بیشتر مردم انتظار دارند تا دههٔ شصتِ عمر و پس از آن زندگی کنند. در همهٔ کشورهای جهان، هم شمار سالمندان و هم سهم آنان از جمعیت رو به افزایش است.

تا سال ۲۰۳۰، از هر ۶ نفر در جهان ۱ نفر ۶۰ سال یا بیشتر خواهد داشت. در این زمان، جمعیت ۶۰ساله و بالاتر از ۱ میلیارد نفر در سال ۲۰۲۰ به ۱٫۴ میلیارد نفر می‌رسد. تا سال ۲۰۵۰، جمعیت ۶۰ساله و بالاتر جهان دو برابر خواهد شد (۲٫۱ میلیارد نفر). پیش‌بینی می‌شود شمار کسانی که ۸۰ سال یا بیشتر دارند بین سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۵۰ سه برابر شود و به ۴۲۶ میلیون نفر برسد.

به این جابه‌جایی ترکیب جمعیت یک کشور به سوی سن‌های بالاتر «سالمندی جمعیت» می‌گویند. این تغییر در کشورهای پردرآمد آغاز شد؛ برای نمونه در ژاپن هم‌اکنون ۳۰ درصد جمعیت بالای ۶۰ سال دارند. اما اکنون کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط‌اند که بیشترین تغییر را تجربه می‌کنند. تا سال ۲۰۵۰، دو سوم جمعیت بالای ۶۰ سال جهان در کشورهای کم‌درآمد و با درآمد متوسط زندگی خواهند کرد.

بالا رفتن سن از نگاه زیست‌شناسی چیست؟

از نگاه زیست‌شناسی، سالمندی نتیجهٔ روی هم جمع شدن گونه‌های بسیاری از آسیب‌های مولکولی و سلولی در گذر زمان است. این به کم شدن تدریجی توان جسمی و ذهنی، بیشتر شدن خطر بیماری و در پایان به مرگ می‌انجامد. این تغییرها نه خطی‌اند و نه یکنواخت، و فقط با سنِ شناسنامه‌ای آدم‌ها (شمار سال‌های عمر) ارتباط دارند. گوناگونی‌ای که در سن‌های بالاتر دیده می‌شود تصادفی نیست.

جدا از تغییرهای زیستی، بالا رفتن سن اغلب با تغییرهای دیگر زندگی همراه است؛ مانند بازنشستگی، رفتن به خانه‌ای مناسب‌تر و مرگ دوستان و شریک زندگی.

کدام بیماری‌ها در سن بالاتر شایع‌ترند؟

بیماری‌های شایع در سن بالاتر این‌هاست: کم‌شنوایی، آب‌مروارید و عیب‌های انکساری چشم (تار دیدن به این سبب که نور درست در چشم متمرکز نمی‌شود)، درد پشت و گردن و آرتروز، بیماری مزمن انسدادی ریه، دیابت، افسردگی و زوال عقل. با بالا رفتن سن، احتمال اینکه کسی چند بیماری را هم‌زمان داشته باشد بیشتر می‌شود.

سن بالاتر با پدید آمدن چند وضعیت پیچیدهٔ سلامت هم شناخته می‌شود که معمولاً آن‌ها را «سندرم‌های سالمندی» می‌نامند. این وضعیت‌ها اغلب نتیجهٔ چندین عامل زمینه‌ای‌اند و ضعف، بی‌اختیاری ادرار، زمین خوردن، هذیان (دلیریوم) و زخم فشاری را در بر می‌گیرند.