با بالا رفتن سن، شخصیت ما تغییر میکند؛ تغییرهایی که گاه ظریف است و گاه چشمگیر. کسی که شاید زمانی سرزنده و برونگرا بوده است، میتواند منزویتر و گوشهگیرتر شود. در برابر چنین تغییری، دانستن اینکه چطور به تغییر رفتار عزیزِ سالمندمان پاسخ دهیم میتواند دشوار باشد.
نشانههای تغییر را بشناسید
هرچه سن سالمندان بالاتر میرود و زندگیشان تغییر میکند، شخصیتشان هم تغییر میکند؛ اغلب به شکلهایی ظریف. گاهی این تغییرها از عوامل زیستی است و عوامل محیطی هم میتوانند در آن نقش اساسی داشته باشند. برای کسانی که در خانه به سالمندان خدمات مراقبت بهداشتی میدهند، مهم است که بتوانند تغییرهای شخصیتی را همان هنگام که پیش میآید بشناسند.
شناختن نشانههای اینکه شخصیت کسی دارد تغییر میکند همیشه آسان نیست، ولی برخی نشانههای رایج اینهاست:
- بیشتر شدن تحریکپذیری (زود برآشفتن)؛
- نوسان خلقوخو؛
- ضعف در مهارتهای ارتباط با دیگران؛
- کم شدن علاقه به سرگرمیها و فعالیتهایی که پیشتر او را شاد میکرد.
برای کسانی که در خانه خدمات مراقبت بهداشتی میدهند بسیار مهم است که مراقب چنین نشانههایی باشند و به سالمند کمک کنند تا با آن سازگار شود.
جنبههای روانشناختی این تغییر
در رفتار با سالمندان، مهم است که جنبههای روانشناختی تغییر شخصیت را در نظر بگیرید. با بالا رفتن سن عزیزانمان، ممکن است شخصیتشان به سبب عوامل زیستی و اجتماعی به شکل چشمگیری تغییر کند؛ عواملی که میتواند بر شیوهٔ ارتباط آنان با دیگران اثر بگذارد. برای مراقبان و کسانی که مراقبت بهداشتی میدهند ضروری است که از این تغییرها آگاه باشند تا در این زمان سخت پشتیبان باشند.
تغییر شخصیت بخشی طبیعی از بالا رفتن سن است، ولی اغلب ممکن است اطرافیان آن را نادرست تعبیر کنند یا بد بفهمند. ویژگیهایی مانند تکانشگری (رفتار ناگهانی و بدون فکر قبلی) و تحریکپذیری میتواند با کم شدن تواناییهای جسمی و ذهنی آشکارتر شود. لازم است مراقبان هنگام روبهرو شدن با رفتارهای دشوار، صبر و مهربانی داشته باشند.
افزون بر این، مهم است که گفتوگوی باز میان همهٔ کسانی که درگیر مراقبتاند برقرار بماند تا هر مسئلهای که دارد شکل میگیرد زود دیده شود.

رفتوآمد با دیگران چه فایدهای برای سالمند دارد؟
ارتباط با آدمها، در هر سنی که باشند، برای جلوگیری از احساس تنهایی یا انزوایی که از بالا رفتن سن پیش میآید بسیار مهم است. شرکت منظم در فعالیتهای بیرون از خانه، ارتباط سالمندان را با همسالانشان بیشتر میکند؛ کسانی که میتوانند تجربههای زندگی یکدیگر را درک کنند و هر وقت لازم شد پشتیبان هم باشند.
این کار به تقویت احساس هدف و تعلق کمک میکند. در همان حال سلامت جسمی را هم بهتر میکند؛ چون سالمند هنگام فعالیت با دیگران بیشتر حرکت میکند.

تغذیه و ورزش
جای شگفتی نیست که تغذیه و ورزش نقش مهمی در حفظ سلامت دارند. برای کسانی که از سالمندِ خانواده مراقبت میکنند، درک اهمیت این دو میتواند دشوار باشد.
پژوهشها نشان میدهد مراقبان اغلب دربارهٔ اصول تغذیه و ورزشِ سالمندی که از او مراقبت میکنند اطلاعات کافی ندارند و در نتیجه، از سلامت عزیزشان آنطور که باید حمایت نمیشود.
اگر مراقبان آموزش ببینند که چطور وعدههای غذایی سالم فراهم کنند، فعالیت بدنیِ متناسب با تواناییهای سالمند ترتیب دهند و محیطی مناسب سلامت پدید بیاورند، میتوانند تغییر شخصیت عزیزشان را در سالمندی بهتر مدیریت کنند.

با این تغییرها میشود کنار آمد
شخصیت سالمندان ممکن است با بالا رفتن سن تغییر کند. ممکن است مدیریت و درک خلقوخویشان دشوارتر شود. این تغییرها میتواند هم برای خودِ سالمندان و هم برای اطرافیانشان چالشبرانگیز باشد، ولی مهم است به یاد داشته باشید که برای کنار آمدن با آنها راههایی هست.
با رفتار صبورانه و همراه با درک، بهراحتی میتوانید تغییر شخصیت عزیزتان را با بالا رفتن سن دنبال کنید.
