در جامعهٔ پرشتاب ما، میشود ارزش چیزهایی را که در زندگی واقعاً معنا دارند از یاد برد. حواسپرتی همهجا هست و پیوسته با پیامهایی بمباران میشویم که میگویند به اندازهٔ کافی نداریم و باید وقت بیشتری صرف کار کنیم.
این میتواند به از دست رفتن بخشهای مهم زندگی، مانند وقت گذراندن با خانواده، بینجامد. اینکه وقتمان را چطور خرج کنیم مهمترین تصمیمی است که هر روز میگیریم؛ چون زمان باارزشترین دارایی ماست. وسواس دربارهٔ اینکه هر لحظه چطور بگذرد زیانبار است؛ ولی اینکه هرگز فکر نکنید با وقتتان چه میکنید هم به همان اندازه آسیب میزند.

واقعاً چقدر وقت داریم؟
تیم اربن با یک نمودار بررسی کرد که در زندگی ۹۰ سالهٔ انسان، واقعاً چقدر زمان داریم. او در نوشتهاش دریافت که چقدر زمان برای بودن با پدر و مادرش مانده است. او در ۳۴ سالگی امیدوار است ۳۰ سال دیگر را با آنها بگذراند. با روال کنونی دیدارهایش (حدود ۱۰ روز در سال)، این یعنی او تا همین حالا ۹۵ درصد از کل زمانی را که در زندگیاش آنها را میبیند، گذرانده است.
وقتی به زندگی خودتان نگاه میکنید، دیدگاه تیم را در نظر داشته باشید. وقتی میسنجید چقدر با عزیزانتان وقت میگذرانید، آیا دیدار را عقب میاندازید، چون فکر میکنید همیشه روز دیگری هست؟ در این دام نیفتید. شاید شما همین حالا بیشتر از تیم با پدر و مادرتان وقت میگذرانید؛ ولی این نکته روشن است که زمان محدود است. ما اغلب از این حقیقت غافل میشویم.
پیامدهای بیتوجهی
از دست دادن این پیوند با عزیزان میتواند به احساس تنهایی بینجامد. هر کسی در دورهای از زندگی این را تجربه میکند و میداند چقدر میتواند طاقتفرسا باشد. تنهایی میتواند بر سلامت ما هم اثر بسیار بزرگی بگذارد. در واقع، تفاوت میزان مرگومیر میان افراد تنها و غیرتنها بیشتر است از تفاوت آن میان کسانی که چاقی دارند و افراد غیرتنها (۵۰ درصد تفاوت در اولی و ۱۸ درصد تفاوت در دومی).
تنهایی بر سالمندان حتی بیشتر از دیگر مردم اثر میگذارد. در یک مطالعه روی افراد بالای ۶۰ سال، تنهایی با کاهش عملکرد اولیه و مرگ ارتباط دارد. این وضعیتها هم در سالمندانی که تنها هستند شایعتر است:
- افسردگی
- دیابت قلب
- اختلالها
- فشار خون
- فشار خون بالا
برای شما و عزیزانتان چه فایدهای دارد؟
وقت گذراندن با پدر و مادر فایدههای بسیار دارد. پیوندها بسیار باارزشاند و همین تجربههای مشترک ما با یکدیگر است که میگذارد رابطه بسازیم و محکمش کنیم. پیوند ما با دیگران در زمان منجمد نمیماند؛ اگر درست از آن نگهداری نکنیم، فرسوده میشود. اگر بگذاریم چنین شود، به پشیمانی عمیق میرسیم و همهٔ ما باید بکوشیم تا جای ممکن از این احساس دور بمانیم. بدترین حسرتها آنهایی است که نمیتوانیم تغییرشان دهیم، و پشیمانی از اینکه وقتمان را چطور گذراندهایم همیشه از این دست است. بکوشید نگذارید این برای شما پیش بیاید. با عزیزانتان وقت بگذرانید، خاطرههای ماندگار تازه بسازید و خاطرههای عزیز قدیمی را هم مرور کنید.
فایدهٔ آن برای پدر و مادر سالمندتان حتی بیشتر است. وقتی آدم میبیند همهچیز دوروبرش عوض میشود، زمان و خاطرهها برایش بسیار عزیز میشود. دربارهٔ تجربههای مشترکتان از نگاه خودتان بگویید و به نگاه آنها گوش دهید؛ با این کار کمکشان میکنید فکر کنند. کوشش شما برای دیدار عزیزانتان به آنها نشان میدهد که برایشان ارزش قائلاید. این بهویژه وقتی درست است که بیآنکه بخواهند به دیدارشان بروید. خودتان پیشقدم شوید و شادی را در چشمانشان ببینید؛ چون میبینند که از ته دل برایتان مهماند. چشمبهراهیِ دیدار شما هم چیزی به آنها میدهد که مشتاقانه منتظرش باشند.

این زمان را چطور بگذرانیم؟
اینکه این زمان را چطور با عزیزتان بگذرانید به وضع سلامت و علاقههای او بستگی دارد. به کارهایی فکر کنید که در وقت آزادش میکرد و فعالیتهای مرتبطی پیدا کنید که هر دو بتوانید در آن شرکت کنید. این فقط نقطهٔ شروع باشد؛ با خودش حرف بزنید تا روشن شود دوست دارد چه کند. آدمها عوض میشوند؛ علاقههای قدیمی را از دست میدهند و علاقههای تازه پیدا میکنند.
حتی وقتی علاقهها همان مانده است، وضع سلامت عزیزتان ممکن است نگذارد آن کارها را به همان شیوه انجام دهد. به جایگزینهایی فکر کنید که بگذارد در فعالیتهای دلخواهش شرکت کند. اگر عزیزتان بسیار فعال بوده و ورزشی مانند والیبال بازی میکرده، میتوانید او را به تماشای یک بازی ببرید. اگر این شدنی نیست، میتوانید با هم یک بازی را از تلویزیون تماشا کنید.
آلبوم عکس هم راه بسیار خوبی برای مرور خاطرههاست. عکسهای قدیمیِ دورههای زندگی عزیزانتان، داستانهای قدیمی و گفتوگوهای تازه را به راه میاندازد. عکسهای امروزِ دیگر اعضای خانواده هم آنها را باخبر میکند؛ چون به تغییرهای خوبی که ممکن است روزبهروز نتوانند ببینند افتخار میکنند.
خودِ حرف زدن با عزیزتان هم راه بسیار خوب دیگری برای گذراندن وقت با هم است. از همهٔ تجربههایشان بهره بگیرید و اگر دربارهٔ چیزی مطمئن نیستید از آنها راهنمایی بخواهید. این کار برایشان احترام است و باعث میشود حس کنند به آنها نیاز هست.
گاهی ممکن است به دلیل مسائل مربوط به جا و مکان نتوانیم حضوری به دیدار برویم؛ ولی باز میتوانیم با تماس تلفنی به عزیزانمان نشان دهیم که به آنها توجه داریم. اگر شد، از تماس تصویری در برنامههایی مانند اسکایپ استفاده کنید. به فرستادن نامه هم فکر کنید. عزیزان شما در زمانی بزرگ شدهاند که نامه نوشتن رسم رایجی بود و کوشش برای این کار نشان میدهد چقدر برایتان مهماند.

نگذارید زمان از دست برود
زمانی بگذارید، قدمی عقب بایستید و فکر کنید چرا ساعتهای زیادی از هفته را صرف کار میکنید. میخواهید آیندهٔ بهتری برای خودتان و کسانی که دوستشان دارید (خانوادهتان) فراهم کنید. این آرزو ستودنی است؛ ولی یادتان باشد اگر لحظههای زیادی از امروز را برای دنبال کردن آیندهای بهتر رها کنید، در واقع زمان زیادی در آن آینده باقی نمیماند. بچهها بزرگ میشوند، آدمها از هم دور میشوند و عزیزان از میان ما میروند.
