آلزایمر از بیماری‌هایی است که با سن ارتباط دارد و بیشتر در سالمندان دیده می‌شود. هنوز درمان مشخصی برای آن به دست نیامده است و تقریباً می‌توان گفت تنها با آموزش و تمرین‌های ذهنی می‌شود آن را کمی عقب انداخت.

اگر کسی حافظه‌اش را چنان از دست بدهد که زندگی روزمره‌اش مختل شود، این می‌تواند نشانهٔ آلزایمر یا گونهٔ دیگری از زوال عقل (دمانس) باشد. آلزایمر بیماری‌ای مغزی است که کم‌کم حافظه و توان فکر کردن و استدلال را از میان می‌برد.

در این مطلب ده نشانهٔ عمومی و نخستِ این بیماری آمده است. هر کس ممکن است یک یا چند نشانه را با شدت‌های گوناگون تجربه کند.

انجمن جهانی آلزایمر این ده نشانهٔ هشدار را برای جدا کردن آلزایمر از بیماری‌های دیگر تعریف کرده است؛ چون میان تغییرهای معمول حافظه و نشانه‌های بیماری مرز روشنی نیست.

دشواری در سخن گفتن

پیدا کردن واژهٔ مناسب برایش سخت می‌شود، واژه‌های ساده را از یاد می‌برد و واژهٔ نامناسب به جایش می‌گذارد. حرف‌هایش نامفهوم می‌شود، در جمله‌ها غلط دستوری دارد و نمی‌تواند یک موضوع را دنبال کند.

تغییر خلق‌وخو

حالت‌های طبیعی‌اش مانند شادی، ناراحتی و غم ناگهان عوض می‌شود؛ بی‌دلیل اشک می‌ریزد و زود عصبانی می‌شود.

گذاشتن وسایل در جای نادرست

وسایل را در جای نادرست می‌گذارد و برای مدتی گمشان می‌کند؛ مثلاً لباس را در یخچال می‌گذارد.

سخت شدن کارهای روزمره

توانایی‌هایی را که پیش‌تر در آن‌ها ماهر بود از دست می‌دهد؛ مانند آشپزی، خانه‌داری، کامل خواندن نماز و پوشیدن لباس مناسب.

گم کردن زمان و مکان

در میانهٔ راه مقصد را گم می‌کند، راه را اشتباه می‌رود، وقت غذا را گم می‌کند و از یاد می‌برد کجاست.

دشواری در حساب کردن

شمارش از دستش می‌رود، در میانهٔ یک حساب ماندهٔ قبلی را فراموش می‌کند و هنگام شمردن، رقم‌ها کم‌کم از یادش می‌رود.

دشواری در دیدن

عمق میدان دیدش کم می‌شود و در برآورد بلندی پله‌ها و فاصلهٔ اشیا از هم اشتباه می‌کند. در دست بردن به چیزها خطا می‌کند؛ مثل برداشتن لیوان چای یا گرفتن دستهٔ آن. میدان دیدش محدود می‌شود و افراد و اشیا را تار می‌بیند.

ضعیف شدن قضاوت

چون رفتن نزد پزشک را لازم نمی‌داند، به پزشک مراجعه نمی‌کند. بیهوده تهمت می‌زند، در پیدا کردن مشکل اشتباه می‌کند و لباسی می‌پوشد که مناسب فصل نیست.

اختلال حافظه

چیزی را از یاد می‌برد و دوباره هم به یاد نمی‌آورد. مثلاً چند بار غذا می‌خورد، کاری را که تازه انجام داده تکرار می‌کند، به‌اشتباه می‌گوید کاری را کرده که نکرده است، و به رویدادهای دوروبرش بی‌اعتناست.

کناره‌گیری از جمع

به رویدادهای محیط زندگی و خانواده‌اش بی‌اعتنا می‌شود، به دلیل‌های گوناگون مثل سروصدا و بی‌حوصلگی از جمع دوری می‌کند و رفت‌وآمدش با دوستان کم می‌شود.

مردی سالمند به دفترچه و تقویم نگاه می‌کند و همسرش دستش را آرام روی شانهٔ او گذاشته است

نشانه‌های دیگر

جز این ده نشانه، نشانه‌های دیگری هم در کسانی که آلزایمر دارند دیده می‌شود:

  • حادثه‌هایی که خودِ او پیش می‌آورد بیشتر می‌شود.
  • فکر کردنش غیرمنطقی می‌شود.
  • بی‌موقع می‌خوابد.
  • به پاکیزگی و لباسش توجه نمی‌کند.
  • نتیجهٔ کارها را پیگیری نمی‌کند.
  • زیاد و بی‌مورد پرخاش می‌کند.
  • بیشتر از پیش سیگار، مواد افیونی و الکل مصرف می‌کند.
  • الگوی خوابش تغییر می‌کند.
  • رفتار و کردارش به‌طور جدی تغییر می‌کند.

دیدن این نشانه‌ها به‌تنهایی به معنای آلزایمر نیست؛ برای تأیید یا رد آن حتماً باید به پزشک مراجعه کرد.