کسی که زوال عقل (دمانس) دارد، ممکن است یادش برود کجاست، وسیله‌ها کجاست و چطور کار می‌کنند. چشم و مغز هم چیزها را جور دیگری می‌بینند: سایه گودال به نظر می‌آید و قالیچهٔ تیره، چاله. خانه را می‌شود طوری چید که هم امن‌تر باشد و هم او بتواند کارهایش را خودش انجام دهد.

یک قاعدهٔ کلی: تغییرهای بزرگ را یک‌شبه ندهید. خانهٔ آشنا خودش کمک است. کم‌کم و یکی‌یکی عوض کنید و ببینید کدام واقعاً کمک می‌کند.

نور

  • خانه را روشن‌تر کنید؛ نور یک‌دست، بدون سایهٔ تند و بدون نوری که چشم را بزند.
  • روزها پرده‌ها را باز کنید تا نور آفتاب بیاید.
  • راه‌پله و دستشویی از همه مهم‌ترند.
  • چراغ‌خواب در اتاق خواب، راهرو و دستشویی بگذارید. چراغ حسگردار، که با رد شدن روشن می‌شود، خیلی به کار می‌آید.
  • اتاق خواب شب‌ها تاریک و آرام باشد تا خوابش ببرد.

سروصدا

سروصدای زمینه گیج‌کننده است. تلویزیون یا رادیویی را که کسی به آن گوش نمی‌دهد خاموش کنید. فرش، پرده و کوسن صدا را می‌گیرند. اگر سمعک دارد، مرتب تنظیم و وارسی شود.

کف خانه

  • قالیچه و پادری‌های کوچک را بردارید. هم زیر پا می‌لغزند و هم ممکن است آن‌ها را مانع یا چاله ببیند.
  • کفِ براق را نشانهٔ خیسی می‌بیند و از رد شدن می‌ترسد. کفِ مات بهتر است.
  • نقش‌های شلوغ و راه‌راهِ تند روی فرش و کف‌پوش، گیج‌کننده است.
  • سیم، خرده‌ریز و میزهای کوچک را از سر راه بردارید.

رنگ‌های متمایز

با دمانس، جدا کردن رنگ‌های نزدیک به هم سخت می‌شود. چیزِ مهم باید از زمینه‌اش جدا دیده شود:

  • نشیمن توالت فرنگی به رنگی جدا از بقیهٔ دستشویی؛
  • بشقاب و لیوان به رنگی جدا از سفره (بشقاب سفید روی سفرهٔ سفید دیده نمی‌شود)؛
  • در اتاق‌ها و نردهٔ پله به رنگی جدا از دیوار؛
  • لبهٔ پله‌ها با نوار رنگی.

آینه و شیشه

بعضی‌ها تصویر خودشان را در آینه نمی‌شناسند و می‌ترسند. اگر چنین شد، آینه را بپوشانید یا بردارید. شب‌ها پرده را بکشید تا بازتابش را در شیشهٔ پنجره نبیند.

برچسب و نشانه

  • روی در دستشویی و اتاق خواب، برچسب با نوشتهٔ درشت و یک تصویر بزنید.
  • روی کشوها و کمدها بنویسید چه در آن‌هاست، یا درِ کمدِ پرکاربرد را بردارید تا درونش پیدا باشد.
  • یک ساعت بزرگ و خوانا که روز هفته و تاریخ را هم نشان دهد، و یک تقویم دیواری.
  • یادداشت کنار در: «کلید؟ اجاق؟»
  • چیزهای هرروزه (عینک، کنترل تلویزیون، تلفن) همیشه یک‌جا باشد.

آشپزخانه

  • برای اجاق گاز، شیر ایمنی یا قطع‌کن خودکار بگذارید، یا وقتی کسی نیست شیر اصلی گاز را ببندید.
  • هشداردهندهٔ دود و گاز نصب کنید و هر چند وقت وارسی‌اش کنید.
  • چاقوهای تیز، کبریت و فندک را در کشوی قفل‌دار بگذارید.
  • مواد شوینده و سفیدکننده را دور از دسترس و جدا از خوراکی‌ها نگه دارید؛ ممکن است با نوشیدنی اشتباه شود.
  • هر چند روز یخچال را نگاه کنید و غذای مانده را بیرون بریزید.

حمام و دستشویی

  • دستگیرهٔ دیواری کنار توالت و در حمام، صندلی حمام و کف‌پوش ضدلغزش بگذارید.
  • دمای آبگرمکن را پایین بیاورید تا آب داغ پوستش را نسوزاند؛ ممکن است داغی را دیر حس کند.
  • قفلِ درِ حمام و دستشویی را بردارید، یا قفلی بگذارید که از بیرون باز شود، تا در را روی خودش نبندد.
  • شب‌ها درِ دستشویی باز و چراغش روشن باشد.

داروها و چیزهای خطرناک

  • همهٔ داروها، حتی ویتامین‌ها، در کمد قفل‌دار باشد و کسی آن‌ها را در ساعتش بدهد.
  • سم، نفت، رنگ و ابزار برقی را از دسترس بردارید.
  • اگر در خانه سلاح هست، آن را از خانه بیرون ببرید یا در جای قفل‌دار نگه دارید.

درها و بیرون خانه

اگر ممکن است بی‌خبر از خانه بیرون برود، زنگوله یا زنگ هشدار روی در بگذارید. هرگز او را در خانه تنها و در را به رویش قفل نکنید. دربارهٔ بیرون رفتن از خانه و گم شدن بیشتر بخوانید.

حیاط و بالکن هم مهم است: نردهٔ محکم، زمینِ صاف، و جایی برای نشستن در آفتاب.

ایمنی، نه زندان

هدف این نیست که هر خطری را از بین ببرید؛ هدف این است که او تا می‌شود کارهایش را خودش و بی‌آسیب انجام دهد. خانه‌ای که همه‌چیزش قفل و ممنوع باشد، او را بی‌قرارتر می‌کند. هر چند ماه یک بار دوباره نگاه کنید؛ با پیش رفتن بیماری، نیازها عوض می‌شود.