چرا از سالمندی می‌ترسیم و چه می‌توانیم برایش بکنیم؟ بیایید نخست بکوشیم ترس دوستانمان، و ترس جامعه، را از سالمندی بفهمیم. برای این ترس نامی هم هست: ژراسکوفوبیا، یعنی ترس از بالا رفتن سن. ترس از سالمندی چند گونه است. آن‌ها را یکی‌یکی می‌گوییم و برای هر کدام پیشنهادهایی می‌آوریم. لطفاً شما هم آن‌ها را به دوستانتان بگویید.

زن سالمند تنها روی صندلی با سایهٔ شخصی در پس‌زمینه

ترس از ناخواستنی شدن

تغییرهای بدن بخشی از بالا رفتن سن است. در فرهنگی که جوانی را محور می‌داند، چین‌وچروک، خط اخم و خنده و کمی افتادگی پوست ممکن است ناخوشایند به چشم بیاید؛ هرچند این معیار را بیشتر زنان دنبال می‌کنند تا مردان. گاهی هم بالا رفتن سن ممکن است در محل کار به شکل تبعیض سنی خود را نشان دهد.

پیشنهاد: اگر نگران پوستتان هستید، به حمام کردن یا دوش گرفتن با آب گرمِ ملایم خو بگیرید. از صابون ملایم و مرطوب‌کننده استفاده کنید. بیرون از خانه کرم ضدآفتاب بزنید، لباس مناسب فصل بپوشید و سیگار نکشید. برای فرصت‌های کاری، مهارت‌هایتان را به‌روز نگه دارید، با دوستانتان در ارتباط باشید، یاد بگیرید چطور خودتان را ارزیابی کنید، شبکه‌های اجتماعی‌تان را فعال کنید، دستاوردهایتان را برجسته کنید و از همه مهم‌تر، از تغییر نترسید.

ترس از بیماری، درد و رنج

با بالا رفتن سن، دستگاه ایمنی بدن ما دیگر آن‌قدر قوی نیست و این ما را در برابر بیماری‌هایی مانند بیماری قلبی، سرطان و زوال عقل آسیب‌پذیرتر می‌کند. شاید خودمان با کسانی که چنین بیماری‌هایی دارند سروکار داشته‌ایم یا آن‌ها را دیده‌ایم و با خود گفته‌ایم: «این می‌تواند من باشم.»

پیشنهاد: برای کم کردن احتمال بیماری‌های مرتبط با بالا رفتن سن، فعالیت بدنی را در برنامهٔ روزانه‌تان بگذارید، برنامهٔ غذایی سالم داشته باشید، سیگار نکشید، استرس را کنترل کنید و به اندازهٔ کافی بخوابید. این کارها سلامت قلب را بهتر می‌کند؛ بیماری قلبی در این سن بیش از هر چیز دیگری جان می‌گیرد. هرچند هیچ کار قطعی‌ای برای پیشگیری از آلزایمر وجود ندارد، انجمن آلزایمر ایران انتخاب‌های همانندی را در شیوهٔ زندگی توصیه می‌کند؛ مانند ورزش بدنی، برنامهٔ غذاییِ سالم برای قلب و حفظ ارتباط با دیگران.

ترس از دست دادن

این ترس می‌تواند از فکرهای خود فرد، یا از دشواری‌های جسمی یا شناختی باشد. با بالا رفتن سن، به احتمال زیاد در خاک‌سپاری شمار بیشتری از خویشان و دوستان شرکت خواهیم کرد و این خود از ضربه‌های سنگین روحی است. بیماری‌ها و آسیب‌های جسمی ممکن است بر تحرک، استقامت و استقلال اثر بگذارد. ترس از زوال شناختی را هم به این‌ها بیفزایید. پس بالا رفتن سن در ذات خود ترس‌ها و ازدست‌دادن‌های احتمالیِ بسیاری به همراه دارد که باید به‌درستی اداره شود.

پیشنهاد: برای کنار آمدن با از دست دادن خویشان و دوستان، به پیوستن به یک گروه حمایتی فکر کنید، ارتباطتان را نگه دارید، به خودتان فرصت بدهید غصه بخورید و سوگواری کنید، در گروهی با علاقهٔ مشترک شرکت کنید و باور کنید که زندگی پرمعناست و هدف‌هایتان را دنبال خواهید کرد. فعال ماندنِ بدن یکی از راه‌های کم کردن زوال جسمیِ مرتبط با بالا رفتن سن است.

توجه داشته باشید که در هر سنی می‌توانید قوی‌تر شوید. برای کم کردن زوال شناختیِ طبیعیِ مرتبط با سن، باز همان پیشنهادها را به کار ببندید و چالش‌های ذهنی تازه‌ای هم به آن‌ها بیفزایید.

ترس از مرگ

برای برخی این ترس بزرگی است که بدانند عروسی‌ها، جشن‌های مذهبی یا سنتی، مهمانی‌ها، جشن‌های فارغ‌التحصیلی، رویدادهای گوناگون و تعطیلات را از دست خواهند داد و شاید نتوانند بزرگ شدن نوه‌هایشان را ببینند. با این حال سالمندان همیشه از خود مرگ نمی‌ترسند؛ از روند مردن می‌ترسند.

پیشنهاد: مرگ را روندی طبیعی بدانید و بپذیرید، و سپاسگزار تجربه‌ها و رابطه‌هایتان باشید. هر روز را تا جایی که می‌شود کامل زندگی کنید و برای پایان زندگی تدارک لازم را ببینید.

رضایت از زندگی با سن بیشتر می‌شود

با همهٔ این ترس‌ها، داده‌ها نشان می‌دهد که رضایت از زندگی به‌طور میانگین در پایان زندگی به اوج می‌رسد. در میان‌سالی کم می‌شود و در ۵۰ سالگی رو به بهتر شدن می‌گذارد. این را «پارادوکس پیری» نامیده‌اند.

داشتن برخی ترس‌ها از سالمندی می‌تواند انگیزه‌ای مثبت برای خوب زندگی کردن و سپاسگزاری بیشتر شود و هر روز را به بهترین روز زندگی بدل کند. امیدواریم این نوشته کمکتان کند به سالمندی خودتان خوش‌بین باشید.

خوب باشید و با خود و دیگران مهربان.