ادامهٔ آموزش در سالمندی، در کنار فایدههای اجتماعی و اقتصادی، میتواند سالمندیِ ذهن و جسم را عقب بیندازد. دانشگاه برای این کار بسیار مفید است.
سالمندی را بهطور قراردادی با آغاز ۶۵ سالگی یکی میدانند. بالا رفتن سن یعنی تحلیل رفتن تدریجی ساختمان و سازوکار بدن که با گذشت زمان پیش میآید و در ساختمان و کار اندامهای گوناگون بدن تغییرهایی پدید میآورد. ولی ادامهٔ فعالیتهای جسمی و ذهنی برای عقب انداختن این تغییرها مفید است.

چرا باید برای دوران پس از بازنشستگی برنامه داشت؟
در گذشته امید به زندگی پایین بود، ولی اکنون این رقم در ایران به بالای ۷۵ رسیده است. در حقیقت سالمندان پس از بازنشستگی یک دورهٔ تازه از زندگی دارند. سالمندان یا بازنشستهاند و درآمدشان از گذشته کمتر است، یا شغل و درآمدی ندارند. به مراقبت و توجه بیشتری نیاز دارند و نقشهای گذشته را بر عهده ندارند. همهٔ اینها روی هم به آنان حس بیهودگی میدهد.
پیامد رفتار نادرست با این قشر، افسردگی آنان و مشکلهای بیشتری است که برای خودشان، خانواده و جامعه پیش میآید. ناگفته پیداست که سلامت و نشاط سالمندان بر سلامتمحوری جامعه اثر زیادی دارد. به نظر میرسد با بیشتر شدن جمعیت سالمند کشور، لزوم سرعت دادن به برنامهریزی برای این گروه حس میشود. با این همه، هنوز نه در اطلاعرسانی و فرهنگسازی و نه در ارائهٔ خدماتی که این گروه لازم دارد، کار چشمگیری نشده است.
برای این دوره میتوان برنامههای گوناگونی طراحی کرد. یکی از آنها رفتن به دانشگاه برای آموزش دیدن است. بهویژه دانشگاههای نسل سوم برای این کار مناسباند. کسانی که سالمند و بازنشسته میشوند، از نظر اجتماعی گوشهگیر و خانهنشین میشوند و در خطر بیماریهای قلبیعروقی و فشار خون هستند.
برای حل مشکلهای این افراد میتوان آنان را در دورههای آموزشی شرکت داد. دورهها طراحی و درسها بر پایهٔ استانداردهای دانشگاهی تعریف میشود و برای تدریس هم میتوان از مدرسان دانشگاه و کارشناسان باتجربه کمک گرفت.
دانشگاه نسل سوم چیست؟
دانشگاه نسل سوم دانشگاهی است که کارآفرینی علمی در آن بتواند نیرویی برای رشد اقتصادی کشور بسازد. مدیریت کارآفرینی در فلسفهٔ وجودی و چشمانداز این نسل از دانشگاهها جا دارد. دانشگاه نسل سوم با مفهوم «دانشگاه کارآفرین» شباهت زیادی دارد، ولی این دو یکی نیستند.
دانشگاههای نسل سوم بسیار گستردهتر از مفهوم کارآفرینی دانشگاهیاند. در این نسل از دانشگاه، هدف فقط کارآفرینی نیست؛ پاسخ دادن به نیازهای روز جامعه و نگاه آیندهنگر در تصمیمگیری از ویژگیهای برجستهٔ این نظام آموزشی است. در واقع ایدهٔ توسعهٔ دانشمحور و برنامههای توسعهٔ کشورها، مأموریت کارآفرینی را بر دوش این دانشگاهها گذاشته است.
نمونههایی از رشتههای مناسب دوران بازنشستگی
- کاردانی حرفهای هنرهای تجسمی، عکاسی
- کاردانی حرفهای هنرهای تجسمی، گرافیک
- کاردانی حرفهای هنرهای تجسمی، نقاشی
- کاردانی حرفهای هنرهای تجسمی، نقاشی ایرانی
- کاردانی طلا و جواهر، گرایش تراش سنگهای قیمتی
- کاردانی حرفهای خدمات پس از فروش خودرو
- کاردانی حرفهای خوشنویسی
- کاردانی بازاریابی
- کاردانی مدیریت کسبوکار
- کاردانی مربیگری ورزش سالمندان
- کاردانی حرفهای امور فرهنگی
- کاردانی حرفهای حقوق، حقوق ثبتی
- کاردانی حرفهای حقوق، خدمات قضایی
- کاردانی حرفهای حقوق، شورای حل اختلاف
- کاردانی حرفهای حقوق، نگارش حقوقی
- کاردانی حرفهای امور تعاون
- کاردانی حرفهای امور حج و زیارت
- کاردانی فنی رسانه، روستایی
- کاردانی فنی فناوری اطلاعات، خدمات الکترونیکی شهر
- کاردانی حرفهای موسیقی، نوازندگی ساز ایرانی
- کاردانی حرفهای نوازندگی ساز کلاسیک
- کاردانی حرفهای بازیگری
- کاردانی حرفهای سینما، فیلمنامهنویسی
- کاردانی حرفهای گریم
- کاردانی حرفهای امور فرهنگی، ویراستاری
- کاردانی حرفهای امور کتابداری و اطلاعرسانی
- کاردانی حرفهای امور فرهنگی، امور موزه
- کاردانی حرفهای تربیت مربی قرآن کریم
- کاردانی حرفهای امور دهیاری و شوراها
- کاردانی حرفهای عکاسی خبری
- کاردانی حرفهای کمککارگردانی
- کارشناسی حرفهای سینما، تدوین فیلم
- کارشناسی حرفهای امور گمرکی
- کارشناسی حرفهای حقوق بیمه
- کاردانی حرفهای بازرگانی، خدمات مشاورهٔ املاک
- کاردانی حرفهای بازرگانی، مشاورهٔ حقوقی اصناف
- کارشناسی حرفهای مجریگری
- کارشناسی حرفهای عکاسی، مد و پوشاک
- کارشناسی حرفهای مدیریت امور نمایشگاهی
- کارشناسی حرفهای تربیت مربی امور فرهنگی کودک و نوجوان
- کارشناسی حرفهای روابط عمومی، امور رسانه
- کارشناسی حرفهای علوم کتابداری و اطلاعرسانی
