کسانی که بیش از ۶۵ سال دارند، بیشتر از گروههای سنی دیگر دارو مصرف میکنند. چون در این سن ممکن است همزمان چند بیماری یا ناراحتی داشته باشید، مصرف چند نوع دارو با هم معمول است. اینجا پاسخ برخی پرسشهای رایج دربارهٔ داروها آمده است.
سالهاست دارویی را درست و بهاندازه مصرف میکنم؛ چرا دیگر مثل گذشته اثر نمیکند؟
با بالا رفتن سن، تغییرهایی طبیعی در بدن پیش میآید. آب بدن و حجم ماهیچهها کم میشود. کلیهها و کبد هم به اندازهٔ دوران جوانی کارایی ندارند. یعنی بسیاری از داروها در این سن جور دیگری عمل میکنند تا در جوانی. برای همین ممکن است دورهٔ درمان طولانیتر شود. اگر فکر میکنید دارویتان آنطور که باید اثر نمیکند، با پزشکتان مشورت کنید.
چرا باید دربارهٔ داروهای گیاهی، ویتامینها و داروهای بدون نسخه هم با پزشک صحبت کنم؟
بسیار مهم است که همهٔ داروهایی را که مصرف میکنید به پزشکتان بگویید. مصرف برخی داروهای بدون نسخه همراه با داروهای تجویزی میتواند خطرناک باشد. برای نمونه، اگر برای ناراحتی قلبی وارفارین مصرف میکنید، دیگر نباید آسپرین مصرف کنید.
برخی داروهای بدون نسخه، ویتامینها و درمانهای دیگر، اگر زیاد مصرف شوند یا با بعضی داروهای دیگر همراه شوند، میتوانند به ناراحتیهای جدی بینجامند. ترکیب داروها بدون هماهنگی با پزشک میتواند شما را بیمارتر کند.
چرا باید بدانم در داروهایم چه مادهای هست؟
یاد بگیرید در داروهای تجویزی و بدون نسخهای که مصرف میکنید چه مادهٔ فعالی هست (مادهٔ فعال یعنی مادهای که اثر دارو از آن است)، تا بیش از یک دارو با همان مادهٔ فعال مصرف نکنید. برای نمونه، اگر شربت سرفهتان استامینوفن دارد، همزمان مسکّنی که استامینوفن دارد مصرف نکنید.
مصرف بیش از یک دارو با همان مادهٔ فعال میتواند باعث شود بیش از اندازه از آن ماده به بدنتان برسد؛ این میتواند به کبد آسیب بزند یا به ناراحتیهای جدی دیگری بینجامد.
کوتهنوشتهای نسخه را نمیفهمم؛ چطور معنایشان را بدانم؟
پزشکان و داروسازان بیشتر وقتها کوتهنوشتها یا اصطلاحهایی به کار میبرند که شاید برایتان آشنا نباشد. برخی از اینها اصطلاح پزشکی است. با انتخاب داروخانه و داروساز مناسب، این دشواری تا اندازهای برطرف میشود.
عوارض جانبی چیست؟
به نشانهها یا حسهای ناخواسته یا دور از انتظاری که هنگام مصرف دارو پیش میآید، مثل ناراحتی معده، خوابآلودگی و سرگیجه، عوارض جانبی میگویند. برخی عوارض درست هنگام شروع دارو پیش میآید. برخی فقط یک بار پیش میآید.
ولی برخی عوارض جانبی ممکن است کاری کند که بخواهید دارو را کنار بگذارید. اگر چنین شد، به پزشکتان بگویید. او شاید بتواند داروی دیگری تجویز کند یا کمکتان کند از راههای دیگر با این عوارض کنار بیایید.
قرصهای تازهام معدهام را آزار میدهد و گاهی میخواهم آنها را نخورم؛ چه کنم؟
پیش از قطع هر دارویی با پزشکتان مشورت کنید. شاید پزشک نکتههایی برای کمک به شما داشته باشد؛ مثل خوردن یک میانوعدهٔ سبک همراه قرصها. شاید هم بخواهید دربارهٔ عوض کردن دارو با او صحبت کنید.
«مصرف با معدهٔ خالی» یعنی چه؟
مصرف دارو با معدهٔ خالی یعنی قرص را ۲ ساعت پیش از غذا یا ۲ ساعت پس از غذا بخورید.
حالم بهتر شده؛ اشکالی دارد دارو را قطع کنم؟
نه؛ حتی اگر حالتان بهتر است، نباید داروی تجویزشده را قطع کنید، مگر اینکه پزشک گفته باشد اشکالی ندارد.
