مطالعههای فراوانی نشان میدهد که حمایت اجتماعیِ قوی میتواند عزتنفس را بیشتر، اضطراب را کمتر و سلامت کلی را بهتر کند. برخی مطالعهها حتی از آن با نام «واکسن»ی برای بهتر شدن سلامت یاد میکنند.
بیش از یکسوم بزرگسالانِ ۴۵ سال و بالاتر احساس تنهایی میکنند و تقریباً یکچهارم بزرگسالانِ بالای ۶۵ سال از نظر اجتماعی منزویاند. تنهایی مدتهاست که با کم شدن سلامت روان ارتباط دارد؛ ولی خطر زوال عقل (دمانس)، بیماری قلبی و سکته را هم بیشتر میکند.
پیدا کردن دوست خوب در هر سنی سخت است و در سالمندی زمانبرتر و سختتر. به باور روانشناسان، در این سالها کمتر برای دوستیابی تلاش میکنیم. جوانها اغلب در مدرسه و در زندگی روزمره با دیگران میجوشند، ولی بزرگترها ممکن است وقتشان را برای خانواده یا کارشان بگذارند که برایشان در اولویت است.
بعضی از مردم هرگز دوستی جز آنهایی که در مدرسه یا دانشگاه یافتهاند پیدا نمیکنند و فقط به اعضای خانوادهشان وابسته میشوند. هرچه سنمان بالاتر میرود، دوستان قدیم کمکم از ما دورتر میشوند و حلقههای دوستی کوچکتر میشود.
پیدا کردن دوست در سالهای بعد میتواند دشوار باشد، ولی ناشدنی نیست؛ به شرط آنکه همچنان برای محکم کردن حلقههای اجتماعیتان بکوشید. این ده نکته را برای دوستیابی در این سالها، یا در هر سنی، امتحان کنید.

برای سرگرمیهایتان وقت بگذارید
آیا موضوعی هست که همیشه دوست داشتهاید سراغش بروید و نرفتهاید؟ مهارتی هست که بخواهید یاد بگیرید؟ کاری بوده که زمانی شادتان میکرد و حالا کنار رفته است؟ سرگرمیها معمولاً وقتی زندگی شلوغ میشود از فهرست کارهایمان بیرون میروند، ولی میتوانند وسیلهٔ خوبی برای دیدن کسانی باشند که علاقههایی مثل شما دارند.
مهم است که دوباره به سراغ چیزهایی بروید که از آنها لذت میبردید. این سادهترین راه برای ساختن دوستیهای تازه است.
در یک کلاس نقاشی گروهی مهارت هنریتان را بیشتر کنید، با یک کلاس ورزش گروهی اندورفین بدنتان را بالا ببرید، عضو یک باشگاه کتابخوانی شوید؛ فرصتها بیپایان است. برای سرگرمیهایی وقت بگذارید که میتواند شادیتان را بیشتر کند و راهی آسان به دوستی باز کند.
از برداشتن قدم اول نترسید
دوست پیدا کردن هم، درست مثل قرار آشنایی، میخواهد که دل به دریا بزنید و خودتان پا پیش بگذارید. پیشقدم شدن برای باز کردن سر صحبت با کسی شاید در آغاز حس ناخوشایندی داشته باشد. نگذارید ترس از رد شدن جلوی شما را بگیرد که قدم اول را بردارید و نشان دهید دوست دارید کسی را بشناسید.
اگر دعوتتان را نپذیرفتند یا دیدید پیوند محکمی میانتان نیست، مهم نیست و از خودتان نرنجید. آرلین بی. انگلستانر، رواندرمانگر حرفهای، میگوید: «به خودتان تبریک بگویید که شهامت این خطر کردن را داشتید. نفسی تازه کنید و هر وقت حس کردید زمانش مناسب است، دوباره با کس دیگری تلاش کنید.»
به یک انجمن یا گروه داوطلب بپیوندید
تکرار یک کار خوشایند و داشتن علاقههای مشترک با دیگران، دو چیز اصلی است که دوستی را محکم میکند. دنبال فرصتهایی باشید که در آنها گروه ثابتی از آدمها را مرتب ببینید. همین کار خودبهخود دوستی را محکم میکند.
گروههای اجتماعی و برنامههای داوطلبانه برنامهٔ ثابتی میسازند که در زمانی کوتاه رابطهای طبیعی پدید میآورد. وقتی با این همسالان آشنا شوید، احتمالاً آسانتر میتوانید دوستیهای عمیقتری بسازید.
برای پیدا کردن فرصتها و گروهها با مرکز اجتماعی محلهتان در شهر خودتان تماس بگیرید. بسیاری از شهرها مرکزهایی برای کار داوطلبانه و خیرخواهانه دارند که برای همه رایگان است. با نامنویسی در کلاسهای آموزشی هم میتوانید خودتان را در برابر چشم کسانی بگذارید که دنبال دوست میگردند.
پیدا کردن فرصتهای داوطلبانه شاید از شما جستوجوی بیشتری بخواهد. اگر به هدف خاصی علاقه دارید، با سازمانی در محل زندگیتان که در همان زمینه کار میکند تماس بگیرید و دربارهٔ فرصتهای داوطلبانه بپرسید. اگر در مراسم مذهبی شرکت میکنید، عبادتگاهتان هم ممکن است میزبان برنامههای داوطلبانه باشد.
ذهنتان را باز نگه دارید
هیچکس دوست ندارد از روی ظاهرش دربارهٔ او داوری کنند. وقتی برای دوستی احتمالی با آدمهای تازه دیدار میکنید، ذهنتان را باز نگه دارید. بکوشید در برخوردهایتان کمی باگذشتتر و نرمتر باشید و به طرف مقابل زمان بیشتری بدهید تا به دلتان بنشیند. بیشتر به جنبههای مثبت او توجه کنید و عیبها یا تفاوتهای کوچک را نادیده بگیرید.
فقط دنبال آدمهایی شبیه خودتان نباشید و کسانی را که علاقههای دیگری دارند نادیده نگیرید. گاهی به سمت کسانی کشیده میشویم که حس میکنیم بیشتر شبیهشان هستیم، ولی رشد بیشتر میتواند از تفاوت بیاید.
روی عزتنفستان کار کنید
کار کردن روی عزتنفس شاید گفتنش آسانتر از انجام دادنش باشد، ولی بیشتر شدن اعتمادبهنفس میتواند در پیدا کردن رابطههای دوستانه کمک بزرگی باشد. خودتان را تشویق کنید که مرتب با خودتان مهربان باشید و با خودتان مثبت حرف بزنید.
همزمان که اعتمادبهنفستان را میسازید، از آن چون فرصتی برای خودشناسی بهره بگیرید. از خودتان بپرسید چه جور رابطههایی در زندگیتان میخواهید و ببینید خودتان در جایگاه یک دوست چه ویژگیهایی با خود میآورید. شناخت بهتر از خودتان میتواند کمکتان کند کسانی را جذب کنید که با رابطهٔ دلخواهتان جورند و دوستیهای ناپایدار را کنار بگذارید.
طرف مقابل را فراموش نکنید
دوستی خیابانی دوطرفه است. دوستی سالم معمولاً میخواهد که هر دو طرف در رابطه حس کنند سود میبرند و به آن رغبت دارند. رفتار متقابل میتواند سنجهٔ مطمئنی باشد که نشان میدهد هر کس چه ارزشی برای دوستی قائل است.
از خودتان بپرسید: وقتی کسی را به گفتوگو یا انجام کاری دعوت میکنید، دعوت را میپذیرد؟ وقتی از او چیزی میپرسید، جواب میدهد و با پرسشهای خودش گفتوگو را ادامه میدهد؟
اگر رابطه یکطرفه باشد، ممکن است کسی که برگزیدهاید آدم مناسبی برای دوستی و وقت گذاشتن نباشد. خودتان باشید و از نشان دادن دلتان نترسید، ولی دوستی را فرصتی برای سوءاستفاده از کسی نکنید.
برای دوستیهای تازه جا و زمان بگذارید
ساختن دوستی تلاش میخواهد، ولی وقتی آن دوستی را به دست آوردید، نگه داشتنش هم زمان و امکانات میخواهد. پارمار سفارش میکند: «زمان، انرژی و پولتان را آزاد کنید تا بتوانید بخشی از آن را برای دوستیِ خوب سرمایهگذاری کنید.»
اگر ببینید وقت کافی برای معاشرت و با هم بودن ندارید، ساختن رابطه دشوار است. پارمار میگوید: «اگر برنامهتان شلوغ است و تا پایان روز خسته میشوید، شاید ناچار شوید برنامهٔ روزانهتان را اولویتبندی کنید و در آخر هفتهها زمانی را برای رسیدن به این هدف کنار بگذارید.»
زندگی پیشامدهای خودش را دارد؛ با این حال، وقت گذاشتن برای دوستی در درازمدت به سلامت و خوشبختی شما کمک میکند.
به کسانی که از پیش میشناسید دوباره توجه کنید
گشتن دنبال دوست میتواند ترسناک باشد و شاید حس کنید از صفر شروع کردهاید. در همان حال که دوستان تازه پیدا میکنید، کسانی را هم که از پیش میشناسید از یاد نبرید.
آیا در محل کار، در مکانهای مذهبی، در محلهتان، میان آشنایانِ مدرسهٔ فرزندتان (یا جایی که خودتان دوباره درس میخوانید) یا جاهای دیگر، آشنایانی هستند که بتوانید دوستی را با آنها از سر بگیرید؟ از تماس گرفتن دوری نکنید تا طرف مقابل هم تشویق شود. برای محکم کردن رابطهای که هست بکوشید و ببینید این رابطه شما را به کجا میبرد.
از اینترنت بهره بگیرید
در دوران همهگیری کووید ۱۹، جامعه بیش از پیش به سوی دورکاری رفت و دوستیها از گذشته سختتر شد.
نادیا شریف، مربی و مشاور سلامت، دریافته است که مراجعانش میتوانند از راه رابطههای اینترنتی شادی بیشتری به دست آورند. او میگوید: «اندازهٔ شگفتانگیزی از شادیای که دوستان میآورند، میتواند از ارتباطهای دیجیتال به دست آید.»
او سفارش میکند در شبکههای اجتماعیتان دنبال کسانی بگردید که علاقههای مشترک با شما دارند. به شوخی میگوید: «راستش مادربزرگ خودم افسونگر فیسبوک است و در ۸۳ سالگی از نظر اجتماعی و عاطفی بسیار پرجنبوجوش است.»
جمعهای اینترنتی میتوانند به دوستیهای حضوری هم راه باز کنند. بکوشید گروههای محلی را در شبکههای اجتماعی پیدا کنید، یا با برنامههایی که در دسترس دارید رویدادهای مجازی و حضوری محلتان را بیابید.
از کمک خواستن نترسید
اگر دیدید دوستیابی برایتان سخت است، برای کمک با یک مشاور سلامت روان تماس بگیرید. گاهی ممکن است «مسئلههای عمیقی مانند افسردگی، اضطراب یا حالتهای مربوط به آسیب روانی (تروما) در کار باشد که باید اول به آنها رسیدگی شود».
حالتهایی مانند افسردگی میتواند به انزوای اجتماعی دامن بزند و اضطراب گاهی میتواند ترس از شرکت در فعالیتهای اجتماعی بیاورد. به همین ترتیب، اگر کمی دلسرد یا تنها هستید، ممکن است کار کردن روی راهکارها سودمند باشد.
اگر در آغاز معذب بودید
پیدا کردن دوست در هر سنی میتواند دشوار باشد، ولی نگذارید این دشواری جلوی بزرگتر شدن حلقهٔ اجتماعیتان را بگیرد. رابطه با دیگران به سلامت، شادی و آسایش کلی شما کمک میکند.
طبیعی است که هنگام تلاش برای ساختن یک دوستی، دلشوره داشته باشید یا معذب شوید. در درازمدت، بیرون آمدن از محدودهٔ آسایشتان و داشتن ذهن باز میتواند در ساختن رابطههای ماندگار کمکتان کند.
