با رسیدن به سالمندی، در همهٔ بدن تغییرهایی پدید می‌آید. این تغییرها طبیعی‌اند، ولی ممکن است به انواع کم‌توانی بینجامند. دشواری در دیدن در میان سالمندان فراوان است و بر کیفیت زندگی اثر می‌گذارد. حفظ کیفیت زندگیِ سالمندی که بینایی‌اش کم شده باید یک اصل باشد. خدمات توان‌بخشی و آموزش می‌تواند در رسیدن به این هدف کمک مؤثری باشد.

در فرایند دیدن، پیام‌های عصبی از مسیر مشخصِ دستگاه بینایی به سوی مغز می‌روند تا پردازش شوند. با بالا رفتن سن، به علت تغییرها و ضعف سلول‌ها، احتمال دارد حس بینایی درست دریافت و منتقل نشود یا انتقال اطلاعات کند شود.

نشانه‌های کم شدن بینایی

  • تاری دید
  • دشواری دیدن در نور کم
  • برخورد با اشیا
  • سردردهای مداوم و حمله‌های سرگیجه
  • دوبینی
  • سرخی چشم
  • حساسیت به نور
  • لکه‌های شناور جلوی چشم که به «فلوتر چشمی» معروف است
  • نشناختن چهرهٔ نزدیکان
  • دشواری در کارهایی مانند مطالعه یا آشپزی
  • نتوانستنِ خواندن تابلوهای شهری و راهنمایی و رانندگی

بیماری‌های رایج چشم

  • آب‌مروارید (کاتاراکت)
  • تحلیل رفتن عضله‌های چشم
  • رتینوپاتی دیابتی
  • آب‌سیاه (گلوکوم)
  • افتادگی پلک (پتوز)
  • مگس‌پران و جرقه
  • جداشدگی شبکیه
  • ناراحتی‌های مجرای اشکی
  • تومورهای بینایی

کم‌بینایی در سالمندی چه پیامدهایی دارد؟

  • افسردگی
  • خطرهای محیطی مانند تصادف
  • زمین خوردن
  • آشفتگی
  • قطع شدن ارتباط با دیگران
  • پایین آمدن کیفیت زندگی

پیشگیری و درمان

  • پیوسته نزد چشم‌پزشک معاینه شوید.
  • در روزهای آفتابی عینک آفتابی بزنید و کلاه سایه‌بان‌دار بر سر بگذارید.
  • دیابت را اداره و از آن مراقبت کنید.
  • برنامهٔ غذایی‌ای سرشار از ویتامین‌ها، سبزی‌ها، میوه‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها داشته باشید.
  • سیگار را ترک کنید.
  • در طول شبانه‌روز از عینک طبی مناسب برای دید دور و نزدیک استفاده کنید.

چه بیماری‌های دیگری بر بینایی اثر می‌گذارند؟

  • دیابت
  • فشار خون
  • ویروس‌ها و باکتری‌ها
  • بیماری قلبی
  • آسیب مغزی یا تومور
  • سیگار کشیدن
  • مواد مخدر و الکل
  • ضربه به سر
  • استرس
  • مصرف داروهای «اتوتوکسیک»
  • بیماری‌های گوارشی

برای تقویت بینایی و حفظ استقلال چه می‌توان کرد؟

  • بیماری‌هایی را که بر بینایی اثر دارند کنترل کنید.
  • پیوسته ورزش کنید.
  • قند را کنترل کنید.
  • سیگار و الکل مصرف نکنید.
  • روش‌های توان‌بخشی بینایی را به کار بگیرید.
  • تمرین‌های بینایی انجام دهید.
  • بهداشت فردی را رعایت کنید.
  • منبع‌های نور را بیشتر و قوی‌تر کنید یا منبع نور را نزدیک‌تر بیاورید.
  • روی وسایل برچسب درشت و خوانا بزنید.