ویتامین دی از ویتامینهای مهم است و بدن برای سالم ماندن به آن نیاز دارد. منبع اصلی آن برای بدن، اشعهٔ فرابنفش خورشید است: وقتی آفتاب به پوست میتابد، بدن ویتامین دی میسازد.
بعضی خوراکیها هم ویتامین دی دارند؛ مثل ماهی چرب، تخممرغ، شیر و فراوردههای لبنی.
ویتامین دی برای سلامت استخوانها بسیار حیاتی است. در دستگاه ایمنی بدن هم نقش مهمی دارد و ممکن است در کم کردن خطر برخی بیماریها، مانند التهابها و عفونتها، مؤثر باشد.
کمبود ویتامین دی میتواند به ناراحتیهای گوناگونی بینجامد؛ از جمله ضعیف شدن استخوانها (که ممکن است به پوکی استخوان (استئوپروز) برسد) و کم شدن کارایی عضلهها. حتی ممکن است افسردگی و اضطراب بیاورد.
چرا در این سالها مهمتر است؟
ویتامین دی در این سالها بسیار مهم است. چون فعالیت در فضای باز کمتر میشود، آفتاب کمتری به پوست میرسد و این ممکن است به کمبود ویتامین دی بینجامد. با بالا رفتن سن، توان بدن برای ساختن ویتامین دی هم کمتر میشود.
کمبود ویتامین دی در این سن میتواند به ضعف عضلهها، خطر کمردرد و شکستگی استخوان، و حتی افسردگی و اضطرابِ بیشتر بینجامد. پس دریافت مقدار مناسب ویتامین دی و اطمینان از اینکه مقدارش در بدنتان مناسب است، میتواند در حفظ سلامت و کیفیت زندگی شما بسیار مؤثر باشد.
کمبود ویتامین دی با بدن چه میکند؟
کمبود ویتامین دی میتواند اثرهای جدی بر سلامت بدن بگذارد. برخی از این اثرها:
- ضعیف شدن استخوان: بدن برای جذب کلسیم و فسفرِ غذا و رساندن آن به استخوانها به ویتامین دی نیاز دارد. کمبود این ویتامین میتواند کلسیم استخوانها را کم کند و به پوکی استخوان بینجامد.
- بیشتر شدن خطر شکستگی: با کمبود ویتامین دی، استخوانها در کل ضعیفتر میشوند و این میتواند خطر شکستگی استخوان را، بهویژه در این سن، بیشتر کند.
- ضعف عضلهها: ویتامین دی مستقیم بر کار عضلهها اثر دارد. کمبود آن ممکن است عضلهها را ضعیف و قدرتشان را کم کند.
- اختلال در دستگاه ایمنی: ویتامین دی در تنظیم دستگاه ایمنی بدن نقش مهمی دارد. کمبود آن ممکن است به دستگاه ایمنی آسیب بزند و خطر عفونت و التهاب را بیشتر کند.
- اثر بر روان: برخی پژوهشها نشان دادهاند که کمبود ویتامین دی میتواند با اختلالهای روانی مانند افسردگی و اضطراب ارتباط داشته باشد.
- بیشتر شدن خطر بیماریهای مزمن: برخی مطالعهها نشان دادهاند که کمبود ویتامین دی ممکن است با بیشتر شدن خطر بیماریهای مزمن (بیماریهایی که مدت درازی میمانند) همراه باشد؛ مانند دیابت، بیماریهای قلب و رگها و سرطانها.
ویتامین دی و خلقوخو
کمبود ویتامین دی میتواند بر روحیه و سلامت روان اثر منفی بگذارد. پژوهشها نشان داده است که این ویتامین در تنظیم حال روحی و خلقوخو نقش مهمی دارد. برخی از اثرهای کمبود آن:
- افسردگی: کمبود ویتامین دی ممکن است با بیشتر شدن خطر افسردگی همراه باشد. مطالعهها نشان دادهاند کسانی که ویتامین دی خونشان پایینتر است، ممکن است بیشتر افسرده باشند.
- اضطراب: برخی پژوهشها نشان دادهاند که کمبود ویتامین دی ممکن است با بیشتر شدن خطر اضطراب همراه باشد.
- بههم خوردن خواب: کمبود ویتامین دی میتواند با بههم خوردن الگوی خواب همراه باشد؛ مثل سخت به خواب رفتن، خواب ناآرام و بیدار شدنهای پیدرپی در شب.
- کم شدن انرژی و انگیزه: کمبود ویتامین دی ممکن است انرژی و انگیزه را کم کند.
پس نگه داشتن ویتامین دی بدن در حد مناسب میتواند به حفظ سلامت روحی و خلقوخو کمک کند.
چطور ویتامین دی بدن را بالا ببریم؟
- آفتاب: بدن با تابش خورشید میتواند ویتامین دی بسازد. پس تابش مستقیم آفتاب بر پوست، بهویژه در ساعتهای صبح (پیش از ساعت ۱۰ صبح و پس از ساعت ۴ عصر)، میتواند به بالا رفتن ویتامین دی کمک کند.
- خوراکیها: ماهیهای چرب مانند سالمون، تخممرغ، شیر و فراوردههای لبنی (مانند کره، پنیر و ماست) ویتامین دی فراوان دارند. افزودن اینها به برنامهٔ غذاییتان میتواند به بالا رفتن ویتامین دی کمک کند.
- مکمل: اگر نمیتوانید از غذا یا آفتاب به اندازهٔ کافی ویتامین دی بگیرید، میتوانید مکمل ویتامین دی مصرف کنید. ولی پیش از مصرف هر مکمل ویتامین دی بهتر است با پزشک مشورت کنید تا مقدار مناسب و مطمئن را تعیین کند.
با این روشها میتوانید ویتامین دی بدنتان را به حد مناسب برسانید و از فایدههای آن برای سلامت بهره ببرید.
