در این سالها بیش از هر کس دیگری به تحرک و ورزش نیاز دارید؛ برای نگه داشتن فرم بدن، بیرون آمدن از کارهای روزمره و کم کردن استرس، افسردگی و اضطراب. این فعالیتها نه باید چنان باشد که ناراحتی تازهای برایتان درست کند و نه چنان که کاملاً کمتحرک بمانید.
فعال ماندن چه کمکی میکند؟
بابک و نیکا میدانند که ورزش و فعالیت بدنی، چندساله هم که باشند، برایشان خوب است. در حقیقت، فعال ماندن میتواند به شما کمک کند تا:
- قدرتتان را نگه دارید و بهتر کنید تا بتوانید مستقل بمانید؛
- برای کارهایی که میخواهید بکنید انرژی بیشتری داشته باشید؛
- تعادلتان را بهتر کنید و از افت آن جلوگیری کنید؛
- از بیماریهایی پیشگیری کنید یا آنها را به تأخیر بیندازید؛ مانند بیماریهای قلبی، سکتهٔ مغزی، دیابت نوع ۲، پوکی استخوان و گونههای خاصی از سرطان؛
- روحیهتان را بهتر کنید و احساس افسردگی را کم کنید؛
- شبها بهتر بخوابید؛
- استرس و اضطراب را کم کنید؛
- به وزن سالم برسید یا آن را نگه دارید.
برای ورزش لازم نیست حتماً لباس مخصوص آن ورزش را بخرید. فعالیت بدنی میتواند و باید بخشی از زندگی روزمرهٔ شما باشد. کارهایی را پیدا کنید که دوست دارید. به پیادهروی تند بروید. دوچرخهسواری کنید. کارهای خانه را انجام دهید؛ مثل تمیز کردن باغچه و باغ، یا حتی بالا رفتن از پله. حرکتهای تازه را امتحان کنید و دنبال راههای تازهای باشید تا فعالیت بدنی را در کارهای روزمرهتان جا بدهید.
چهار راه برای فعال شدن
برای اینکه همهٔ فایدههای فعالیت بدنی را به دست بیاورید، هر چهار گونه ورزش را امتحان کنید: استقامتی، قدرتی، تعادلی و انعطافپذیری.
ورزش استقامتی
ورزشهای استقامتی در شما انرژی یا «قدرت درونی» پدید میآورد.
- بکوشید دستکم ۳۰ دقیقه در روز فعالیت داشته باشید.
- اگر در همهٔ روزهای هفته باشد، بهتر است.
- لازم نیست هر بار ۳۰ دقیقه فعال باشید.
- بکوشید در طول روز فعالیتی داشته باشید و مدت طولانی ننشینید.
- چقدر لازم است به خودتان فشار بیاورید؟ فعالیتتان باید به اندازهای باشد که نتوانید هنگام ورزش راحت صحبت کنید.
تمرین قدرتی
تمرینهای قدرتی عضلههای شما را میسازد.
- وقتی عضلههای قوی دارید، میتوانید خودتان راحت و بیکمک از روی صندلی بلند شوید، نوههایتان را بغل کنید و در پارک قدم بزنید.
- قوی نگه داشتن عضلهها میتواند به تعادلتان کمک کند و از زمین خوردن و آسیبهای ناشی از آن جلوگیری کند.
- اگر عضلههای ساق و لگن قوی باشند، احتمال زمین خوردنتان کمتر است.
تمرین تعادل
کارهایی بکنید که به تعادلتان کمک کند.
- بکوشید روی یک پا و سپس روی پای دیگر بایستید. اگر در آغاز به کمک نیاز دارید، به چیزی محکم تکیه دهید.
- کمکم بکوشید تمرینها را بدون کمک انجام دهید.
- کمکم بدون کمک دست از روی صندلی بلند شوید.
- پاشنهبهپنجه راه بروید: هنگام راه رفتن، پاشنهٔ یک پا را درست جلوی انگشتان پای دیگر بگذارید. پاشنه و انگشتان باید تقریباً به هم بخورند.
انعطافپذیری
انعطافپذیری میتواند وضع جسمی شما را بهتر کند.
- تمرین انعطافپذیری را فقط وقتی انجام دهید که پیش از آن عضلههایتان را خوب گرم کرده باشید.
- کشش را آنقدر انجام ندهید که آسیب ببینید.
چه کسانی میتوانند ورزش کنند؟
تقریباً هر کس در هر سنی میتواند گونهای فعالیت بدنی داشته باشد. حتی اگر بیماری خاصی مانند بیماری قلبی، آرتروز، درد مزمن یا دیابت دارید، میتوانید ورزش کنید. برای بیشتر سالمندان فعالیتهایی مانند پیادهروی تند، دوچرخهسواری، شنا، وزنهبرداری و باغبانی سودمند، راحت و بیخطر است؛ بهویژه اگر آرامآرام بیشتر شود.
نکتههای ایمنی
این نکتهها را به خاطر بسپارید تا با خیال راحت ورزش کنید:
- آرام شروع کنید، بهویژه اگر مدت درازی فعال نبودهاید. کمکم فعالیتهایتان را بیشتر و سختتر کنید.
- هنگام تمرینهای قدرتی نفستان را حبس نکنید. حبس نفس میتواند فشار خونتان را تغییر دهد.
- از وسایل ایمنی استفاده کنید. برای نمونه، برای دوچرخهسواری کلاه ایمنی و برای پیادهروی یا دویدن کفش مناسب بپوشید.
- هنگام فعالیت حتماً مایعات فراوان بنوشید، حتی اگر تشنه نیستید؛ مگر اینکه پزشک از شما خواسته باشد مایعات را محدود کنید.
- همیشه از باسن خم شوید، نه از کمر. کمرتان را پیوسته صاف نگه دارید؛ با این روش احتمالاً درست خم میشوید.
- پیش از تمرینهای انعطافپذیری عضلههایتان را خوب گرم کنید. اول پیادهروی و تمرین سبک دست و بازو را امتحان کنید.
ورزش نباید شما را خیلی خسته کند. ممکن است درد، کمی ناراحتی یا کمی خستگی حس کنید، ولی نباید احساس درد کنید. در حقیقت، از بسیاری لحاظ، ورزش و فعال بودن احتمالاً حالتان را بهتر میکند.
