سلامت در سالمندی به چیزهای گوناگونی بستگی دارد و غذایی که هر روز میخورید یکی از مهمترینِ آنهاست.
برای رسیدن به الگوی غذایی سالم، ممکن است لازم باشد در انتخاب خوراکیها و نوشیدنیهایتان تغییرهایی بدهید. این کار بسیار آسانتر از آن است که در ذهنتان میگذرد.
برای الگوی غذایی سالم چه کنیم؟
داشتن الگوی غذایی سالم در سالمندی اصلاً کار سخت و پیچیدهای نیست. چارچوبی است که میگذارد از غذاهایی لذت ببرید که با سلیقهٔ خودتان جور است و با بودجهتان میخواند. برای تشویق به الگوهای غذایی سالم، اینها را پیشنهاد میکنیم:
- همیشه از الگوهای غذایی سالم پیروی کنید. همهٔ انتخابهای شما در خوردنی و نوشیدنی مهم است. الگوی غذایی سالمی با کالری مناسب برگزینید تا به نگه داشتن وزن سالم، برآوردن نیاز بدن به مواد مغذی و کم کردن خطر بیماریهای مزمن (بیماریهایی که مدت درازی میمانند) کمک کند.
- به گوناگونی، پرمغذی بودن و مقدار غذا توجه کنید. برای اینکه نیازهای غذاییتان با همان کالریِ لازم برآورده شود، از همهٔ گروههای غذایی، انواع غذاهای دارای مواد مغذی را به مقدار توصیهشده برگزینید.
- کالریِ قندها و چربیهای اشباع را کم کنید و نمک را کمتر کنید. غذاها و نوشیدنیهایی را که قند افزوده، چربی اشباع و نمک دارند کم کنید. مقدارهایی را در پیش بگیرید که با الگوهای غذایی سالم جور است.
- خوردنیها و نوشیدنیهای سالمتر انتخاب کنید. از میان گروههای غذایی، غذاها و نوشیدنیهای دارای مواد مغذی را برگزینید. از این گروه، غذاهایی را انتخاب کنید که دوست دارید تا بتوانید این راه را ادامه دهید.
- همراهی همه برای الگوهای غذایی سالم ضروری است. همه در ساختن الگوهای غذایی سالم و پشتیبانی از آن، در خانه، مدرسه، محل کار و جمعها نقش دارند.

جابهجاییهای سالم در غذا
با تغییرهایی که به مرور در انتخاب خوراکیهایتان میدهید، میتوانید به سوی الگوی غذایی سالمتری بروید. چند پیشنهاد:
- بهجای تنقلات پرکالری، تنقلات طبیعی (مانند هویج).
- بهجای غذاهای آمادهٔ پرشکر، میوهٔ تازه (طالبی بهجای کیک آماده).
- بهجای غلات فراوریشده، غلات ساده (نان تست بهجای کلوچه).
- بهجای تنقلات شور یا شیرین، تنقلات بدون نمک یا بدون قند (بادامزمینی بهجای کوکی).
- بهجای چربیهای زیانآور، روغنهای طبیعی (روغن زیتون بهجای کره).
نوشیدنی سالم
نوشیدنیهای زیادی هست که قند افزوده، چربی اشباع و سدیم ندارند و میتوانید از میانشان انتخاب کنید:
- اندازه و مواد را تغییر دهید؛ مانند لیوان کوچک قهوه با شیر کمچرب بهجای لیوان بزرگ قهوه با شیر پرچرب.
- محتوا را تغییر دهید؛ مانند آب خنکِ مزهدارشده با میوه یا سبزی بهجای نوشابه.
- با همان مواد، مقدار کالری را تغییر دهید؛ مانند محلول آب و لیموترش و نعناع بهجای چای سرد.

میانوعدههایی با حدود ۱۰۰ کالری
راه دیگر برای فکر کردن به «غذاهای بدون چربی و کالری متراکم» این است که به غذاهای گوناگونی نگاه کنید که همه کالری یکسانی به شما میدهند. فرض کنید میخواهید میانوعدهٔ کوچکی بخورید. ممکن است یکی از اینها را انتخاب کنید:
- موزی به بلندی حدود ۲۲ سانتیمتر
- ۲۰ عدد بادامزمینی بدون نمک
- ۳ فنجان پاپکورن کمچرب
- ۲ کوکی ساندویچی معمولی
- نیم فنجان بستنی کمچرب
- ۱ تخممرغ بزرگِ «خردشده» با زرده
- ۶۰ گرم سینهٔ مرغ پخته و بدون پوست
- نصفِ یک شیرینی متوسط
اینها همه حدود ۱۰۰ کالری دارند، ولی مقدار مواد مغذیشان با هم فرق دارد. اینکه کدام برای شما انتخاب درست است، به آنچه در طول روز میخورید بستگی دارد.
به چه مقدار کالری نیاز دارید؟
اگر بیش از ۵۰ سال دارید و میخواهید وزنتان همین بماند، باید کالریای که میگیرید با کالریای که مصرف میکنید برابر باشد. پس روزانه چند کالری باید خورد؟ رهنمودهای غذایی این مقدارها را پیشنهاد میکند:
| میزان فعالیت | برای یک زن | برای یک مرد |
|---|---|---|
| بدون فعالیت روزانه | ۱۶۰۰ کالری | ۲۰۰۰ تا ۲۲۰۰ کالری |
| نسبتاً فعال | ۱۸۰۰ کالری | ۲۲۰۰ تا ۲۴۰۰ کالری |
| زندگی فعال | ۲۰۰۰ تا ۲۲۰۰ کالری | ۲۴۰۰ تا ۲۸۰۰ کالری |
«بدون فعالیت روزانه» یعنی شیوهٔ زندگیای که فقط حرکتهای پایهٔ کارهای روزمره را دارد و ورزشی در آن نیست. «فعالیت متوسط» یعنی شیوهٔ زندگیای که در آن هر روز حدود ۲٫۵ تا ۵ کیلومتر پیادهروی تند، یا به همان نسبت فعالیت بدنی دیگری، انجام میشود. «زندگی فعال» یعنی شیوهٔ زندگیای با بیش از ۵ کیلومتر پیادهروی تند در روز، یا همان اندازه از یک فعالیت بدنی خوب.
فعالیتهای بدنی دیگر عبارتاند از رقص، آهسته دویدن، تنیس یا شنا.
