عاملهای بسیاری میتوانند بر وزن و سلامت در سالمندی اثر بگذارند و به اضافهوزن یا چاقی بینجامند. برخی از این عاملها ممکن است کم کردن وزن را برایتان سخت کنند، یا شما را از دوباره به دست آوردن وزنی که کم کردهاید بازدارند.

پیشینهٔ خانوادگی و ژنها
اگر در ظاهرِ بیشتر افراد خانواده اضافهوزن و چاقی دیده میشود، میتوان نتیجه گرفت که وراثت به احتمال زیاد در آن نقش دارد. اگر پدر یا مادر یا هر دو چاق باشند یا اضافهوزن آشکار داشته باشند، احتمال اضافهوزن فرزندان هم بیشتر خواهد بود. وراثت یکی از عاملهایی است که مستقیم بر چاقی و اضافهوزن اثر میگذارد.
نژاد یا قومیت
گاهی چاقی در نسل و حتی قومیت وجود دارد. در میان بزرگسالان، چاقی در آمریکاییهای آفریقاییتبار از همه بیشتر است و پس از آنان «اسپانیاییها» و سپس «قفقازیها» قرار دارند. مردان و زنان آمریکاییِ آسیاییتبار کمترین میزان چاقی را دارند، ولی آنان هم از چاق شدن برکنار نیستند.
سن
وزن بسیاری از افراد با بالا رفتن سن بیشتر میشود. بزرگسالانی که شاخص تودهٔ بدنیشان طبیعی است، معمولاً در بزرگسالی کمکم وزن اضافه میکنند و این افزایش وزن تا حدود ۶۵ سالگی ادامه دارد. همچنین کودکانی که چاقی دارند، به احتمال بیشتری در بزرگسالی هم چاق خواهند بود.
جنسیت
در ایالات متحده، چاقی در زنان سیاهپوست یا اسپانیاییتبار بیشتر از مردان سیاهپوست یا اسپانیایی است. جنسیت ممکن است بر جای ذخیره شدن چربی در بدن هم اثر بگذارد. چربی در زنان معمولاً در باسن و در مردان معمولاً در شکم ذخیره میشود. چربی اضافه، بهویژه اگر دور شکم باشد، ممکن است سلامت افراد را به خطر بیندازد، حتی اگر وزنشان طبیعی باشد.
عادتهای غذا خوردن و تحرک
عادتهای غذایی نامناسب و نداشتن فعالیت بدنی در بسیاری از افراد به اضافهوزن و چاقی میانجامد. در این حالتها چاق خواهید شد:
- غذاها و نوشیدنیهای زیادی بخورید و بنوشید که کالری، قند و چربی زیادی دارند.
- نوشیدنیهایی بنوشید که سرشار از قندهای غیرطبیعی و افزودهاند.
- زمان زیادی را نشسته یا درازکشیده بگذرانید و فعالیت بدنی کمی داشته باشید.
محل زندگی، کار، بازی و عبادت
جایی که زندگی میکنید، نوع کارتان، بازیهایی که میکنید و حتی نوع عبادتتان ممکن است بر عادتهای غذایی و فعالیت بدنی شما و دسترسیتان به غذای سالم و فعالیت، و در نتیجه بر وزنتان اثر بگذارد.
برای نمونه، زندگی در محلهای که فروشگاههای مواد غذاییِ زیادی دارد، میتواند دسترسی شما را به غذاهای باکیفیتتر و کمکالری بیشتر کند. زندگی در محلهای با فضای سبزِ فراوان و جاهایی برای فعالیت بدنی ایمن، ممکن است شما را تشویق کند که تحرک بیشتری داشته باشید.
محل کار و عبادت هم ممکن است خوردن غذاهای ناسالم و پرکالری را برایتان آسان کند. دستگاههای فروش خودکار، غذاخوریها یا مراسمهای ویژه در محل کار یا عبادتگاه شما ممکن است خوراکی سالم و کمکالری نداشته باشند. هر زمان که برایتان شدنی بود، با دقت زیاد خوراکیهای سالمتر را انتخاب کنید و کالری دریافتی را محدود کنید.
عادتها و فرهنگ خانواده
عادتهای خانوادگی و غذایی ممکن است بر وزن و سلامت شما اثر بگذارد. برخی خانوادهها ممکن است غذاها و نوشیدنیهایی بخورند که چربی، نمک و قند افزوده دارند، یا در دورهمیهای خانوادگی مقدار زیادی غذای ناسالم بخورند. برخی خانوادهها هم ممکن است بهجای فعال بودن، وقت زیادی را پای تلویزیون، رایانه یا تلفن همراه بگذرانند.
فرهنگ گروه اجتماعی، قومی یا مذهبی شما هم ممکن است، به دلیل عادتهای غذایی و شیوهٔ زندگی مشترک، بر وزن و سلامتتان اثر بگذارد. در برخی فرهنگها ممکن است غذاها و نوشیدنیهایی مصرف شود که سرشار از چربی، نمک و قند افزودهاند. برخی روشهای رایج پخت غذا، مانند سرخ کردن، ممکن است به دریافت کالری زیاد بینجامد. خوردن همیشگیِ غذاهای پرکالری، چربی و قند ممکن است به اضافهوزن در سالمندی و حتی به برخی بیماریها بینجامد.
خواب ناکافی
کسانی که خواب کافی ندارند ممکن است کالری بیشتری بگیرند و میانوعدهٔ بیشتری بخورند. متخصصان توصیه میکنند بزرگسالان ۱۸ تا ۶۴ سال، ۷ تا ۹ ساعت در روز و بزرگسالان ۶۵ سال به بالا، ۷ تا ۸ ساعت در روز بخوابند.
عاملهای دیگر
عاملهای دیگری که میتوانند به افزایش وزن بینجامند:
- برخی بیماریها و وضعیتهای پزشکی
- برخی داروها
- اختلال پرخوری
- استرس
چه چیزهایی کم کردن وزن را دشوار میکند؟
عاملهای بسیاری میتوانند کم کردن وزن را دشوار کنند؛ از جمله:
- وراثت
- نوع و مقدار آنچه مصرف میکنید
- نداشتن تحرک مناسب و فعالیت بدنی نامنظم
- مصرف برخی داروها
- داشتن برخی بیماریها و وضعیتهای پزشکی
- دشواری در کنترل استرس
