نشانههایی که خانواده باید بشناسد
تماس با اورژانس ۱۱۵معیار اصلی «تغییر نسبت به حالت همیشگی خود او» است. تغییر ناگهانی، در چند ساعت یا چند روز، فوریتر از تغییر آرام است. اگر میان دو سطح شک دارید، سطح فوریتر را انتخاب کنید.
الان ۱۱۵
با دیدن هر یک از اینها همین حالا با ۱۱۵ تماس بگیرید، حتی اگر مطمئن نیستید.
تماس با اورژانس ۱۱۵صورت یا دهان کج شده، یک دست یا یک طرف بدن ضعیف یا بیحس شده، یا حرف زدن به هم ریخته؛ حتی اگر برطرف شده باشد.
درد، فشار یا سنگینی در سینه؛ یا تنگی نفسی که نگذارد یک جمله را تمام کند.
جواب نمیدهد، بیدار نمیشود، غش کرده یا تشنج کرده است.
در چند ساعت یا چند روز گیج، آشفته یا خوابآلودتر از همیشه شده است.
نفس خیلی تند؛ لب یا پوست کبود، رنگپریده یا لکهلکه؛ بدن خیلی داغ یا خیلی سرد.
زمین خورده و نمیتواند بلند شود، یا سر، گردن، کمر یا لگنش آسیب دیده است.
ضربه به سر همراه بیهوشی، استفراغ، خوابآلودگی یا گیجی.
خونریزیای که با فشار بند نمیآید؛ استفراغ خونی؛ مدفوع سیاه همراه بدحالی.
قند پایین همراه خوابآلودگی یا ناتوانی در قورت دادن؛ قند بالا همراه استفراغ، نفس تند یا گیجی.
غذا در گلو گیر کرده و نمیتواند نفس بکشد یا سرفه کند.
چند نفر در یک خانه همزمان سردرد، سرگیجه یا تهوع دارند (احتمال گازگرفتگی): اول بیرون بروید.
داروی اشتباه یا بیش از اندازه خورده، یا مادهٔ سمی خورده است.
درد ناگهانی و شدید شکم؛ یا اصلاً نمیتواند ادرار کند.
ناگهان با یک یا هر دو چشم نمیبیند؛ یا سردرد ناگهانی و بیاندازه شدید دارد.
ورم لب، زبان یا گلو، یا تنگی نفس بعد از دارو، غذا یا نیش حشره.
میگوید میخواهد به زندگیاش پایان بدهد و فکر میکنید همین حالا در خطر است.
امروز پزشک
همین امروز با پزشک صحبت کنید یا به درمانگاه بروید. اگر حالش بدتر شد یا نشانهٔ ستون دوم را دیدید، با ۱۱۵ تماس بگیرید.
تب که بهتر نمیشود یا بدتر میشود.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: گیجی، نفس تند، پوست کبود یا لکهلکه
سوزش یا درد هنگام ادرار.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: گیجی، خوابآلودگی یا مشکل در حرف زدن
خون در ادرار، حتی بدون درد.
مدفوع سیاه یا قرمز تیره، یا اسهال خونی.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: استفراغ خونی، درد شدید شکم، رنگپریدگی و سرگیجه
یک پای ورمکرده و دردناک، گرم یا قرمز.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: تنگی نفس یا درد سینه
سخت شدن تازهٔ قورت دادن، یا سرفه و گیر کردن هنگام خوردن.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: آب دهانش را هم نمیتواند قورت بدهد؛ یا صورت و حرف زدنش هم عوض شده
نشانههای کمآبی: دهان خشک، ادرار کم و پررنگ، سرگیجه هنگام ایستادن که برطرف نمیشود.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: گیجی، خوابآلودگی بیش از همیشه، نفس تند، پوست سرد
ضربه به سر در کسی که داروی رقیقکنندهٔ خون مصرف میکند، حتی اگر حالش خوب است.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: استفراغ، خوابآلودگی، گیجی، سردرد شدید
زمینخوردنی که بعد از آن درد دارد یا حالش خوب نیست.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: نمیتواند بلند شود؛ ضربه به سر، کمر، گردن یا لگن
کم شدن ناگهانی شنوایی در یک یا هر دو گوش.
چشم قرمز و خیلی دردناک.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: تغییر دید، سردرد شدید با تهوع، پاشیدن ماده به چشم
دانهها یا تاولهای دردناک یک طرف بدن (زونا)؛ درمان در سه روز اول اثر بیشتری دارد.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: دانهها نزدیک چشم یا روی بینی؛ تغییر دید
زخم بستر یا هر زخمی که داغ، قرمز و ورمکرده شده، چرک دارد یا دردش بیشتر میشود.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: تب با گیجی یا لرز
ورم، قرمزی و داغی پا در کسی که دیابت دارد.
یک روز یا بیشتر است که تقریباً چیزی نمیخورد و نمینوشد.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: گیجی، خوابآلودگی، نفس تند
نشانهٔ تازه در چند روز بعد از شروع یا تغییر یک دارو؛ دارو را سرخود قطع نکنید.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: گیجی ناگهانی، غش، زمینخوردن با آسیب
کمردرد شدید که ناگهان شروع شده یا همراه تب است.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: ضعف یا بیحسی پاها، ازدستدادن اختیار ادرار یا مدفوع
خوندماغ در کسی که داروی رقیقکنندهٔ خون مصرف میکند، حتی اگر بند آمده باشد.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: بیش از ۱۰ تا ۱۵ دقیقه طول بکشد
در ویزیت بعدی بگویید
اینها را یادداشت کنید و در نخستین ویزیت به پزشک بگویید. جایی که نوشته «همین هفته»، اگر ویزیتی در پیش ندارید وقت بگیرید.
هر زمینخوردن، حتی بدون آسیب؛ و ترس از افتادن یا لق شدن تعادل.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: درد یا بدحالی بعد از افتادن ← امروز
مهلت پیشنهادی: همین هفته
غش کردن، حتی اگر زود خوب شده باشد.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: درد سینه، تپش قلب، آسیب، یا کامل به حال نیامدن ← الان ۱۱۵
مهلت پیشنهادی: همین هفته
لاغر شدن بدون اینکه خودش خواسته باشد.
مهلت پیشنهادی: همین هفته
غمگینی، بیحوصلگی یا بیعلاقگی که دو هفته یا بیشتر مانده است.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: حرف از مرگ یا پایان دادن به زندگی ← الان ۱۱۵ یا ۱۲۳
مهلت پیشنهادی: همین هفته
ورم تازهٔ هر دو پا یا مچ که بعد از چند روز بهتر نشده است.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: تنگی نفس یا درد سینه ← الان ۱۱۵
مهلت پیشنهادی: همین هفته
سرفهای که بیش از سه هفته مانده است.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: خلط خونی، درد سینه یا تنگی نفس ← امروز
مهلت پیشنهادی: همین هفته
خون روشن در مدفوع که ادامه دارد، بدون بدحالی.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: مدفوع سیاه ← امروز
مهلت پیشنهادی: همین هفته
یبوست تازه یا تغییر ناگهانی در اجابت مزاج.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: استفراغ با شکم سفت و ورمکرده ← الان ۱۱۵
مهلت پیشنهادی: همین هفته
زخم، تاول یا ترک پا در کسی که دیابت دارد.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: ورم، قرمزی و داغی ← امروز
مهلت پیشنهادی: همین هفته
زخم بستر تازه، بدون نشانهٔ عفونت.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: داغی، ورم، چرک یا تب ← امروز
مهلت پیشنهادی: همین هفته
سرگیجهٔ تازه هنگام ایستادن که تکرار میشود.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: ضعف یا بیحسی صورت، دست یا پا ← الان ۱۱۵
مهلت پیشنهادی: همین هفته
بیاختیاری تازهٔ ادرار، یا شبها چند بار بیدار شدن برای ادرار.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: سوزش، تب یا لرز ← امروز
فراموشیای که آرامآرام بیشتر میشود.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: گیجی ناگهانی ← الان ۱۱۵
تغییر تازه در خواب که ادامه دارد.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: خوابآلودگی ناگهانی و غیرعادی با گیجی ← الان ۱۱۵
کم شدن تدریجی شنوایی یا بینایی.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: کم شدن ناگهانی ← امروز یا الان ۱۱۵
سخت شدن تازهٔ کارهای روزانه: حمام، لباس پوشیدن، آشپزی، حساب پول و دارو.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: اگر در چند روز پیش آمده ← امروز
قند پایینی که تکرار میشود، شبانه است یا بدون نشانهٔ هشدار میآید.
مهلت پیشنهادی: همین هفته
جریان ضعیف ادرار، سخت شروع شدن یا خالی نشدن کامل مثانه.
چه چیزی آن را فوریتر میکند: اصلاً نمیتواند ادرار کند ← الان ۱۱۵