در زندگی نو و شهری امروز، بزرگترها بیش از گذشته تنهایی را تجربه میکنند. بیشتر فرزندان به دلیل کار، زندگی، مهاجرت یا دلیلهای دیگر به جاهای دورتر میروند و زندگی مستقل و البته دور از پدر و مادر را تجربه میکنند. این دوری وظیفهٔ مراقبت از پدر و مادر را کم نکرده است و حتی دلمشغولی هم ساخته است.
شمار کسانی که از راه دور مراقبت میکنند همچنان رو به افزایش است. اگر شما هم از راه دور مراقب پدر و مادرتان هستید، بدانید که بسیاری در همین وضعاند؛ پس واقعاً نباید احساس گناه کنید که کار نادرستی میکنید. درست است که حضور و مراقبت از نزدیک دلچسبتر و زیباتر است، ولی این دوری به هر دلیل پیش آمده و باید از آن بهترین بهره را برای مراقبت مناسب گرفت.
در جایگاه مراقبِ از راه دور میتوانید در هماهنگ کردن مراقبت، رسیدگی به کارهای پزشکی و مالی و ارزیابی شرایط زندگی به آنها کمک کنید. به خاطر نزدیک نبودن به خودتان سخت نگیرید. راههایی برای کمک و حضور فعال در زندگی پدر و مادرتان پیدا کنید.
اطلاعات را گرد آورید و سامان دهید
یک «یادداشت مراقبت» درست کنید
فرقی نمیکند از فضای ابری در اینترنت استفاده کنید، از رایانهٔ شخصی یا از کاغذ؛ باید جایی درست کنید که بتوانید اطلاعات مهمِ مراقبت از پدر و مادرتان را در آن گرد آورید، نگه دارید و آسان پیدا کنید.
با درست کردن یک فهرستِ «یکجا» برای اطلاعات و منابع مهم، هم پیدا کردن آنچه لازم دارید آسانتر میشود و هم میتوانید آن را در اختیار خواهر و برادر، اعضای خانواده یا مراقبان دیگر بگذارید. یا میتوانید از آن رونوشت بگیرید و پخش کنید و هر وقت لازم شد بهروزش کنید.
کمککنندهها و آشنایان محلی را بشناسید
وقتی دور زندگی میکنید، نمیتوانید در وضعیتهای اضطراری یا زمانهای خاص فوراً و خودتان حاضر شوید. با تهیهٔ فهرستی از آشنایان محلی که میتوانند کمک کنند، میتوانید هر وقت حضور فوری لازم شد به پدر و مادرتان کمک برسانید.
نام، شماره، ایمیل و هر چیز ضروری دیگری را که به نظرتان میرسد از همسایگان مورد اعتماد، پزشکان، داروسازان، مراقبان محلی، مددکاران اجتماعی و هر کس دیگری که لازم است، بهویژه دیگر اعضای نزدیک خانواده یا خویشانتان، فهرست کنید. آنها را منظم و دقیق در دفترچهای نگه دارید، از آن نسخهٔ پشتیبان بگیرید و در جاهای جداگانه نگه دارید.
کارهای اداری را سامان دهید
وقتی دور از پدر و مادر زندگی میکنید، نمیتوانید خودتان در کارهایی مانند تهیهٔ مواد غذایی، مرتب کردن خانه و مانند اینها کمک کنید. با این حال میتوانید نقشهای مهم «اداری» بسیاری را بر عهده بگیرید؛ مانند سامان دادن و رسیدگی به اسناد و اطلاعات پزشکی، حقوقی و مالی.
به لطف اینترنت میتوانید قبضهای پدر و مادرتان را بپردازید، کارهای سلامت و سرمایهگذاریهای مالیشان را زیر نظر داشته باشید و در زمینههای مهم دیگری که گاهی میتواند بر بزرگسالان اثر بگذارد کمک کنید.
یادتان باشد بدون هیچ بحث و جدل و تحکمی مطمئن شوید که استقلال و حریم خصوصی آنها رعایت میشود. اگر حس میکنید باید نقش مهمتر و فعالتری داشته باشید، باید با همفکری خودشان وکالتنامهای با اختیارات بیشتر از ایشان بگیرید تا بتوانید تصمیمهای مهمتری برای پدر و مادرتان بگیرید. برای تصمیمهای حساس در زمان لازم، باید در همهٔ زمینهها، از جمله پزشکی، بیمه، مالی و مانند اینها، وکالتنامهٔ محکمهپسند داشته باشید.
کمکهای محلی را هماهنگ کنید
با همهٔ کمک و حمایتی که میتوانید از راه دور و در دیدارهای گاهبهگاه بدهید، اغلب زمانی میرسد که پدر و مادرتان به کمک روزانه و فوری نیاز دارند. برای پاسخ به این نیاز ممکن است ناچار شوید از مراکز خدمات سالمندی کمک بگیرید. گاهی حتی ممکن است این کمک سفارش غذا از رستوران برای آنها باشد، یا ویزیت پزشک در خانه، یا شاید حتی استخدام یک «مراقبتکنندهٔ سالمندان» برای کمک پارهوقت یا تماموقت در مراقبت.
مراقبتکنندگان سالمندان معمولاً پرستاران یا مددکاران اجتماعیِ دارای مجوزند که در ارزیابی نیازها و هماهنگ کردن منابع برای سالمندان تجربه دارند. دربارهٔ نامزدهای احتمالی پرسوجو و با آنها مصاحبه کنید و از مجوز، تجربه، دستمزد و مانند اینها بپرسید.
برای آگاهی از منابع محلی و بهویژه اینکه کمک مالی در دسترس هست یا نه، با مراکز خدمات سالمندی تماس بگیرید.
از تماسها و دیدارها بیشترین بهره را ببرید
در تماسها پرسشهای اصلی و دقیق بپرسید
فهمیدن حال پدر و مادر از پشت تلفن میتواند دشوار باشد؛ چون احتمالاً پاسخ «من خوبم» و «ما خوبیم» میشنوید. نمیخواهید تماسهایتان به بازجویی بدل شود؛ امید است این تماسها برای همه آرامشبخش و لذتبخش باشد. اگر فکر میکنید پاسخهایی که میگیرید مناسب نیست، شاید بد نباشد پرسش را به شکلهای گوناگون (نه تکراری) بپرسید و نتیجهها را کنار هم بگذارید تا به جواب برسید.
برای نمونه، به جای «غذا میخوردید؟» بپرسید «ناهار امروز چیست؟». یا از وضع هوا حرف بزنید و ببینید میتوانید گفتوگو را به آخرین باری بکشانید که پدر و مادرتان از خانه بیرون رفتهاند.
حتی وقتی خودتان به دیدنشان میروید، دربارهٔ سلامت، رسیدگی به خانه، پرداخت قبضها و مانند اینها پرسشهایی بپرسید که پاسخشان بیش از «بله» یا «نه» باشد.

شرایط زندگی را ارزیابی کنید و به آن برسید
وقتی دور از پدر و مادر زندگی میکنید، احتمالاً فقط گاهی و معمولاً با خبر قبلی میتوانید به دیدنشان بروید. همین میتواند به پدر و مادرتان کمک کند مشکلات خانه را آسانتر پنهان کنند. پیش از هر دیدار، فهرست وارسیای از نگرانیهای احتمالی (رسیدگی به خانه، پایبندی به دارو و مانند اینها) که میخواهید آنجا بررسی کنید تهیه کنید.
با برنامهریزی از پیش، از هر دیدار بیشترین بهره را ببرید. ببینید میتوانید دیدارتان را با قرارهای قبلی هماهنگ کنید تا بتوانید ادامه دهید. برای تعمیر شیر آبی که چکه میکند یا رسیدگی به انبوه صورتحسابهایی که میدانید روی هم جمع میشود وقت بگذارید. البته مطمئن شوید وقت کافی هم میگذارید تا همه از دیدار لذت ببرند.
همراه پدر و مادرتان به قرارها بروید
بهویژه اگر دیدارهایتان را از پیش برنامهریزی کرده باشید، باید بتوانید قرارهای پزشکی، مالی، حقوقی یا قرارهای مهم دیگر را هم برنامهریزی کنید. از پیش دربارهاش حرف بزنید تا در لحظهٔ آخر آن را با پدر یا مادرتان در میان نگذارید، و برایشان روشن کنید که برای پشتیبانی و کمک آنجایید، نه برای اینکه مسئولیت و کنترل آنها را به دست بگیرید.
مطمئن شوید اجازهٔ قانونی (وکالتنامه) برای گفتوگو دربارهٔ مسائل شخصی پدر و مادرتان با پزشک، وکیل یا مشاور مالی گرفتهاید. فهرستی از پرسشها برای خودتان آماده کنید و به پدر یا مادرتان هم در پرسشهایی که ممکن است داشته باشد کمک کنید.
اگر در زمان دوری از پدر و مادرتان فعالانه در سامان دادن و ادارهٔ کارهای مهم شرکت کرده باشید، میتوانید در دیدارهایتان کارهای بیشتری انجام دهید.

مراقبت از آنها و از خودتان
دربارهٔ مراقبتهای بهداشتی، بیمارستانی و خواستههای پایان زندگی گفتوگو کنید
چه «نمایندهٔ پزشکیِ» شناختهشدهٔ پدر و مادرتان برای زمانی که خودشان نتوانند تصمیم بگیرند باشید و چه نباشید، باید پیش از رسیدن یک بیماری جدی یا پایان زندگی از خودشان بپرسید و اجازه بگیرید. وقتی پدر و مادرتان سالماند، این کار ممکن است درایت و حساسیت ویژه بخواهد؛ ولی باز هم ترجیح بدهید تا جایی که میتوانید تصمیمگیر باشید و برای این کار وقت بگذارید. این وقت به شما فرصت میدهد خواستههایشان را روشن بشناسید. باز هم یادتان باشد که زمان از دست میرود و باید زودتر با آنها به تفاهم برسید.
بهترین حالت این است که اگر خواهر و برادر یا اعضای دیگر خانواده هم درگیرند، بکوشید جلسهای گروهی برای گفتوگو دربارهٔ این موضوعهای مهم بگذارید. انجام این کار پیش از پیش آمدن یک وضعیت جدی میتواند به همه کمک کند آرام و متمرکز باشند و بتوانند تصمیمهای منطقی بگیرند. مطمئن شوید پدر و مادرتان تا جای ممکن در کار شریکاند و اگر شرایط اجازه میدهد، خودشان رهبری را بر عهده میگیرند. آنها باید تا جای ممکن خودشان مسئول این تصمیمهای مهم باشند.
بار را با اعضای دیگر خانواده قسمت کنید
در بسیاری از موقعیتها، فرزندی که از همه به پدر و مادرِ سالمند نزدیکتر زندگی میکند بیشترِ (یا گاهی همهٔ) مسئولیتهای مراقبت را به دوش میگیرد. اگر دور از پدر و مادر زندگی میکنید و خواهر و برادر (یا اعضای دیگرِ درگیر در خانواده) دارید، بکوشید با هم همکاری کنید و مراقبت را هماهنگ کنید تا همه به شیوهای منصفانه و معقول سهم داشته باشند.
البته چیزهای گوناگونی در این کار اثر دارد. عاملهایی مثل در دسترس بودن، ترجیح پدر و مادر، سرمایه و مانند اینها تعیین میکند مسئولیتها چگونه تقسیم شود. خواهر یا برادری که از همه نزدیکتر است احتمالاً کسی است که به فروشگاه میرود، و آن که دور زندگی میکند ممکن است صورتحسابها را اینترنتی بپردازد. نقاط قوت نسبی و وقتی که در اختیار دارید را هم در نظر بگیرید؛ برای نمونه، یک برادر نامرتب ممکن است بهترین انتخاب برای رسیدگی به همهٔ کارهای اداری مهم نباشد.

به جابهجایی هم فکر کنید
بهویژه اگر اعضای دیگر خانواده در این بار شریک نباشند، شاید بخواهید فاصلهٔ مراقبت از راه دور را کم کنید. این ممکن است آوردن پدر و مادرتان به خانه یا محل زندگیای نزدیکتر به شما باشد. همچنین ممکن است فکر کنید خوب است پدر و مادر، بیتوجه به فاصله تا خانهٔ خودشان، به یک مرکز مراقبت از سالمند بروند.
هر از گاهی وقت بگذارید و خوبیها و بدیهای جابهجایی را بسنجید، چون تصمیم مهمی است. آوردن پدر و مادر به خانهٔ شما احتمالاً در هزینه صرفهجویی میکند و مراقبت روزانه را بسیار آسانتر میکند، ولی برای همه دگرگونی بزرگی است. مطمئن شوید با دیگر وابستگان پدر و مادرتان مشورت کرده و نظرشان را در نظر گرفتهاید. آیا این فرصتی مناسب برای پیوند نزدیکتر خواهد بود، یا از دست رفتن استقلال و رها شدن خانهٔ دیرین دشواریهایی پدید خواهد آورد؟
رفتن از خانه همچنین یعنی پیدا کردن پزشکان تازه، مراقبان و کمککنندگان تازه، دوستان تازه و مانند اینها. گاهی این تغییر لازم است، بهویژه اگر پدر و مادرتان در خانه ایمن و آسوده نیستند یا به اندازهٔ کافی از آنها مراقبت نمیشود؛ این را نباید ساده گرفت.
مراقب خودتان هم باشید
مراقبت از راه دور از نظر جسمی و عاطفی سخت است. گاهی حتی میتواند پراسترستر باشد، چون ممکن است از آنچه واقعاً پیش آمده برداشت دیگری داشته باشید و این کار را پیچیده میکند. ولی برای مراقبت مؤثر از پدر و مادرتان باید از نظر جسمی و عاطفی مراقب خودتان باشید. اگر سالم باشید بهتر میتوانید از آنها مراقبت کنید.
مراقبانِ از راه دور ممکن است مقدار کاری را که باید برای کمک به عزیزانشان انجام دهند از یاد ببرند یا نتوانند به اندازهٔ کافی برایشان وقت بگذارند؛ اغلب به دلیل مشغلههای کاری و روزمره. تجربه ثابت کرده است که معمولاً مراقبانِ از راه دور که مثلاً یک روز در هفته را صرف مراقبت میکنند، از مراقبانی که از نظر جغرافیایی نزدیکترند کمتر احساس رضایت و بیشتر احساس گناه دارند (به این دلیل که به اندازهٔ کافی کار نکردهاند).
یادتان باشد که در سراسر دنیا بسیاری مانند شما از راه دور مراقبت میکنند. هر جا زندگی میکنید، در جایگاه مراقبِ از راه دور تنها نیستید. شبکههای پشتیبانی در دسترس است، و حرف زدن با کسانی که با چالشهای همانند روبهرویند میتواند فایدههای عاطفی و حتی جسمی چشمگیری داشته باشد.
