هرچه سن بالاتر میرود، عضلهها هم بیشتر تحلیل میروند. پس بهتر است با گذشتن از مرز ۵۰ یا ۶۰ سالگی، بهجای رکود و کرختی، بیش از پیش به ورزش علاقهمند شوید. سلامت و تناسب اندام به سن و سال نیست؛ هر کس در هر سنی باید مراقب سلامت، تندرستی و البته تناسب اندامش باشد. ورزش برای هر کسی که پا به سن گذاشته نیازی بسیار ضروری است.
این به آن معنا نیست که هر ورزشی مناسب هر سنی است. برعکس، برای انتخاب ورزش مناسبِ هر سن باید با درایت، فکر و مشورت بیشتری پیش رفت؛ وگرنه ممکن است به بدنتان آسیب بزنید. این جایگزینها پیشنهاد میشود: پلانک (نگه داشتن بدن به حالت صاف روی ساعدها و پنجهٔ پاها) بهجای کرانچ (نوعی دراز و نشست)، دوچرخهٔ ثابت بهجای پرس پا (هل دادن وزنه با پا روی دستگاه)، شنا بهجای ورزشهای دورهای با شدت بالا، و پیادهروی بهجای اسپرینت (دویدن یا رکاب زدن با سرعت بالا در مدتی کوتاه).
چرا ورزش در این سالها مهم است؟
ورزش در این سالها بسیار مهم است و میتواند به بهتر شدن کیفیت زندگی و سلامت کمک کند. ورزشهای مناسب این سن عموماً فعالیتهایی مانند پیادهروی، شنا، تمرین مقاومتی با وزنههای سبک، تمرین کششی و یوگاست. این ورزشها میتوانند به تقویت عضلهها، بیشتر شدن انعطافپذیری، بهتر شدن تعادل، کم شدن خطر بیماریهای قلبیعروقی و بیشتر شدن عمر مفید کمک کنند.
فعالیتهای جمعی مانند رقص، تنیس روی میز یا گلف هم میتواند کمک کند از نظر بدنی و اجتماعی فعال بمانید.
ورزش منظم و مناسب میتواند به حفظ استقلال و استقامت، کم شدن خطر افزایش وزن نامطلوب، بهتر شدن خواب، تقویت دستگاه ایمنی و بهتر شدن حال روحی و روانی کمک کند.
ورزشهای سبکتر بهجای ورزشهای سنگین
اگر از پیش با ورزش آشنا بودهاید یا بهاصطلاح ورزشکار حرفهای یا تماموقت هستید، هم خودتان میدانید چطور باید ادامه دهید و هم اثر آن را بهخوبی در بدنتان و در مقایسه با همسالانتان میبینید. ورزش در این سن قطعاً جایگزین مناسبی برای دردهایی است که از بیتحرکیِ این سالها میآید.
حرکتهای کششی از تمرینهای مهمی است که با بالا رفتن سن حتماً باید در برنامهٔ روزانه جا داشته باشد. ورزشهای دیگری هم هست که ویژهٔ بالای ۵۰ سال است و هم فال است و هم تماشا؛ مانند پیادهروی روزانه، فعالیت بدنی مناسب در خانه، بیلیارد، ورزش صبحگاهی دستهجمعی و البته ورزشهای فکری.
شنا بهجای تمرینهای تناوبی (اینتروال) با شدت بالا
شنا ورزشی آبی است که میتوانید بهجای دوچرخهسواری انجام دهید. شنا به تقویت عضلهها، بیشتر شدن استقامت و بهتر شدن تناسب اندام کمک میکند. این ورزش را میتوانید در طبیعت و در آبهای گوناگون هم انجام دهید و از طبیعت لذت ببرید.
شنا فعالیتی آرامبخش هم هست که میتواند به کم شدن استرس و بهتر شدن روحیه کمک کند. پس اگر دنبال فعالیت بدنی متنوع و لذتبخشی هستید، میتوانید بهجای دوچرخهسواری شنا را انتخاب کنید.
دوچرخهسواری آهسته بهجای دوچرخهسواری تند
دوچرخهسواری آهسته هم میتواند فایدههای بسیاری داشته باشد. این فعالیت میتواند به تقویت عضلهها، بیشتر شدن استقامت و بهتر شدن قلب و رگها کمک کند. دوچرخهسواری آهسته همچنین میتواند فعالیتی آرامبخش باشد و به کم شدن استرس و اضطراب کمک کند.
پس اگر دنبال فعالیت بدنی آرام و لذتبخشی هستید، میتوانید بهجای دوچرخهسواری تند، دوچرخهسواری آهسته را انتخاب کنید. هر دو نوع دوچرخهسواری میتوانند به بهتر شدن وضع بدنی و روحیهٔ شما کمک کنند؛ پس میتوانید بنا بر سلیقهٔ خودتان انتخاب کنید.

هل دادن دیوار بهجای شنا روی زمین
هل دادن دیوار بهجای شنا روی زمین (شنای سوئدی) فعالیتی بسیار متفاوت و جذاب است. هل دادن دیوار ورزشی سبک است که اثرش تقریباً مانند همان شناست و برای استحکام بدن مناسب است. این ورزش میتواند کمک کند عضلههای بدنتان را تقویت کنید و استقامت بدنیتان را بالا ببرید.
از سوی دیگر، شنا روی زمین هم فعالیتی از نوع شدید و البته بسیار مفید و متنوع است که به تقویت عضلهها، بیشتر شدن استقامت و بهتر شدن کار قلب و رگها کمک میکند. شنا روی زمین همچنین میتواند فعالیتی آرامبخش و لذتبخش باشد که به کم شدن استرس و اضطراب کمک میکند.
رویهمرفته، هم هل دادن دیوار و هم شنا روی زمین میتوانند به بهتر شدن وضع بدنی و روحیهٔ شما کمک کنند. انتخاب میان این دو به سلیقهٔ خودتان بستگی دارد و هر کدام میتواند تجربهٔ بدنی، سنی یا ذهنی یگانهای به شما بدهد.
دستگاه قایقرانی بهجای پرس سینه
تمرین قایقی بهجای پرس سینه (بالا بردن وزنه در حالت خوابیده) میتواند روشی جالب و متفاوت برای تقویت عضلهها باشد. تمرین قایقی ورزشی است که عضلههای گوناگونی را تقویت میکند؛ از جمله عضلههای بازو، پشت، شکم و پا. این ورزش برای تقویت همهجانبهٔ عضلههای بدن و بیشتر شدن استقامت بسیار مفید است.
پلانک بهجای کرانچ
تمرین پلانک بهجای کرانچ میتواند انتخاب خوبی برای تقویت عضلهها باشد. پلانک تمرینی اصلاحی است که عضلههای مرکزی بدن، از جمله عضلههای شکم، پشت و ستون فقرات، را تقویت میکند. این تمرین عضلههای استقامتی را تقویت و استحکام عضلههای مرکزی را بیشتر میکند و میتواند به بهتر شدن تعادل و پایداری بدن کمک کند.
اگر بهجای کرانچ پلانک انجام دهید، میتوانید عضلههای شکم و پشتتان را تقویت کنید و بهتر شدن قدرت استقامتی بدنتان را ببینید. پلانک همچنین میتواند به تقویت عضلههای پشت و عضلههای مرکزی بدن کمک کند و میتواند به بهتر شدن قدرت و استحکام عضلههای ستون فقرات کمک کند.
با این حال، برای تقویت کامل عضلههای شکم ممکن است لازم باشد تمرینهای دیگری را هم همراه پلانک انجام دهید. برای نمونه، تمرینهای گوناگونی مانند کرانچ، لگریز (بالا آوردن پاها در حالت خوابیده) و ورزشهای مربوط به عضلههای شکم میتوانند به تقویت و تنوع برنامهٔ ورزشی شما کمک کنند.
رویهمرفته، پلانک بهجای کرانچ میتواند روش خوبی برای تقویت عضلههای مرکزی بدن باشد، ولی ممکن است لازم باشد تمرینهای دیگری را هم همراه آن انجام دهید تا عضلههای شکم کامل تقویت شود.

پیادهروی بهجای اسپرینت
اگر به سبب مشکل جسمی یا سلیقهٔ خودتان نمیتوانید اسپرینت انجام دهید، پیادهروی گزینهٔ خوبی برای تمرین است. پیادهروی ورزش مناسبی است برای کسانی که دنبال فعالیت بدنی با شدت متوسط و کم هستند. این ورزش میتواند به تقویت عضلههای پایینتنه، بیشتر شدن ظرفیت قلب و تنفس، کم شدن وزن و بهتر شدن سلامت عمومی کمک کند.
پیادهروی را میشود پیوسته و بدون فشار زیاد بر مفصلها و عضلهها انجام داد. این ورزش فشار کمتری بر زانوها و ستون فقرات میآورد و از این رو برای کسانی مناسب است که ناراحتی مفصل دارند یا دنبال فعالیتی با کمترین خطر آسیب ورزشی هستند.
رویهمرفته، اگر اسپرینت برایتان مناسب نیست، پیادهروی گزینهٔ خوبی برای تمرین است که میتواند به بهتر شدن سلامت عمومی و بیشتر شدن فعالیت بدنی کمک کند. ولی اگر میخواهید بهطور ویژه عضلههای پا و بالاتنه را تقویت کنید، ممکن است لازم باشد تمرینهای دیگری را هم همراه پیادهروی انجام دهید.
دوچرخهٔ ثابت بهجای پرس پا
دوچرخهٔ ثابت بهجای پرس پا گزینهٔ خوبی برای تمرین است. دوچرخهٔ ثابت وسیلهٔ ورزشی بسیار مؤثری است که میتواند به تقویت عضلههای پایینتنه، بیشتر شدن استقامت قلب و رگها، کم شدن چربی و بهتر شدن سلامت عمومی کمک کند.
با دوچرخهٔ ثابت میتوانید مقاومت دلخواهتان را انتخاب کنید و تمرینهای گوناگونی انجام دهید. با تنظیم مقاومت دوچرخه هم میتوانید عضلههای پا، بازو و عضلههای مرکزی بدن را تقویت کنید.
پرس پا تمرین خوبی برای تقویت عضلههای پاست، ولی دوچرخهٔ ثابت هم میتواند بهشکلی مؤثر به این هدف کمک کند. افزون بر این، دوچرخهٔ ثابت میتواند به شما امکان دهد مدت بیشتری و با کمترین فشار بر مفصلها و عضلهها فعالیت بدنی داشته باشید.
رویهمرفته، دوچرخهٔ ثابت بهجای پرس پا گزینهٔ خوبی برای تمرین است که میتواند به تقویت عضلههای پا و بیشتر شدن فعالیت بدنی کمک کند. ولی ممکن است لازم باشد تمرینهای دیگری را هم همراه آن انجام دهید تا عضلههای پا کامل تقویت شود.
انگیزهٔ ورزش را از کجا بیاوریم؟
انگیزهٔ ورزش میتواند از چیزهای گوناگونی سرچشمه بگیرد و زیر اثر عاملهای گوناگونی باشد. برخی از عاملهایی که ممکن است شما را به ورزش تشویق کند:
- سلامت بهتر: برخی ممکن است دنبال بهتر شدن وضع سلامتشان و جلوگیری از بیماریها باشند. ورزش منظم میتواند به بالا رفتن سلامت کمک کند و از این راه انگیزهٔ آنان را بیشتر کند.
- حفظ استقلال: ورزش منظم میتواند به حفظ استقلال بدنی و توان کارکرد بدن کمک کند. این برای بسیاری از سالمندان میتواند انگیزهبخش باشد.
- بودن با دیگران: برخی ورزشها گروهی انجام میشود و این ممکن است برایتان جذاب باشد. فعالیت گروهی میتواند فرصتی برای ارتباط با دیگران و پیدا کردن دوستان تازه باشد.
- خلقوخوی بهتر: ورزش میتواند حال روحی و روانی را بهتر کند و حس خوبی بدهد.
- هدف گذاشتن: تعیین هدفهای ورزشی، مانند شرکت در یک مسابقه، بیشتر کردن مسافت پیادهروی یا بهتر کردن انعطافپذیری، میتواند انگیزهبخش باشد.
هر کس ممکن است انگیزههای متفاوتی برای ورزش داشته باشد؛ پس مهم است که از اینها برای پیدا کردن انگیزهٔ مناسب خودتان کمک بگیرید.
کجا ورزش کنیم؟
جای مناسب ورزش به نوع ورزش و سلیقهٔ هر کس بستگی دارد. ولی توجه به این موارد میتواند به انتخاب جای مناسب کمک کند:
- جاهای عمومی: پارکها، مسیرهای پیادهروی، مرکزهای ورزشی عمومی و فضاهای سبز جاهای مناسبی برای ورزشاند. این جاها فضای مناسبی برای فعالیت بدون فشار و استراحتهای لازم فراهم میکنند.
- مرکزهای ورزشی: برخی مرکزهای ورزشی و باشگاههای تناسب اندام برنامهها و فعالیتهای مناسبی برای سالمندان دارند. این جاها معمولاً وسایل و امکانات لازم برای ورزشهای گوناگون، مانند شنا، پیادهروی، تمرین مقاومتی و یوگا، را دارند.
- خانه: برخی ترجیح میدهند در خانه ورزش کنند. برای این کار میتوانید از وسایل ورزشی مناسب، مانند «دوال»، «توپ فشرده»، دستگاههای تمرینی ساده و فیلمهای آموزشی، استفاده کنید.
- جاهای اجتماعی: برخی فعالیتهای ورزشی، مانند رقص، تایچی یا یوگا، را میشود در جاهای اجتماعی مانند مرکزهای فرهنگی یا مرکزهای جوانان انجام داد.
هر کس ممکن است دربارهٔ جای ورزش سلیقهٔ دیگری داشته باشد؛ پس مهم است جایی را انتخاب کنید که با سلیقه و نیازهای خودتان سازگار باشد.
هوای مناسب برای ورزش
ورزش در هوای تمیز و تازه میتواند در این سالها بسیار مفید باشد. ولی باید توجه داشت که هوای تمیز به این معنا نیست که در هر وضع هوایی میشود ورزش کرد. چند نکتهٔ مهم برای ورزش در هوای تمیز:
- آلودگی هوا: اگر هوای جایی که ورزش میکنید آلوده است، بهتر است در آن وضع از ورزش در هوای تمیز خودداری کنید. آلودگی هوا میتواند برای سالمندانی که مشکل تنفسی یا قلبی دارند خطرناک باشد.
- دمای هوا: در فصلهای سرد، مانند زمستان، ورزش در هوای تمیز ممکن است خطر بیماریهای تنفسی یا مشکلهای قلبی را بیشتر کند. پس در این وضع بهتر است در ساعتهایی که دمای هوا بالاست ورزش نکنید.
- محافظت از پوست: در هوای تمیز و زیر آفتاب، زدن کرم ضدآفتاب و پوشیدن لباس محافظ مهم است. برای محافظت از پوستتان هنگام ورزش در هوای تمیز باید کلاه، عینک آفتابی و لباس مناسب بپوشید.
- آب کافی برای بدن: ورزش در هوای گرم میتواند نیاز بدن به آب را بیشتر کند. پس مطمئن شوید که پیش از ورزش در هوای گرم، هنگام آن و پس از آن به اندازهٔ کافی آب مینوشید.
ورزش در هوای تمیز و تازه میتواند در این سالها بسیار مفید باشد، ولی توجه به این نکتهها و مشورت با پزشکتان دربارهٔ وضع محیطی مناسب برای ورزش بسیار مهم است.
اسپرینت چیست؟
اگر تازه ورزش را شروع کردهاید و حرفهای نیستید، ما این ورزش را به شما توصیه نمیکنیم.
اسپرینت فعالیتی بسیار مفید و جذاب برای تقویت عضلهها، بیشتر کردن سرعت و بهتر کردن استقامت است. در این ورزش با سرعت بالا و در مدتی کوتاه میدوید یا رکاب میزنید. اسپرینت معمولاً به شکل تمرینهای فشرده و کوتاهمدت انجام میشود و میتواند کمک کند عضلههای پا، بالاتنه و قلب و رگها را تقویت کنید.
اسپرینت به شما امکان میدهد سرعت و قدرتتان را بیشتر کنید و بهتر شدن قدرت انفجاری و استقامت عضلهها را ببینید. این ورزش همچنین میتواند به کم شدن چربی بدن و بهتر شدن سلامت عمومی کمک کند.
به هر حال، اسپرینت حوصله، تمرکز و آمادگی بدنی خوبی میخواهد. پیش از شروع این ورزش بهتر است با مربی ورزش یا متخصص فیزیولوژی ورزشی مشورت کنید تا مطمئن شوید وضع بدنیتان برای آن مناسب است و بتوانید از راهنماییهای لازم برای شروع بهره ببرید.
