شاید باورتان نشود که داوطلب بودن چه فایده‌های ارزشمندی دارد. داوطلب شدن می‌تواند به شما در پیدا کردن دوست، یادگیری مهارت‌های تازه، پیشرفت شغلی و حتی حس شادی، پر کردن وقت آزاد و سلامت بیشتر کمک کند. البته برای بهره بردن از این فایده‌ها حتماً باید آموخت که چطور از فرصت‌های مناسب داوطلب شدن استفاده کرد.

دست‌ها و قلب بزرگ با دو نفر، تصویرسازی

چرا داوطلب شویم؟

با زندگی پرمشغله، پیدا کردن وقت برای کارهای داوطلبانه دشوار است. با این حال، فایده‌های داوطلبی بسیار زیاد است. رساندن داوطلبانهٔ کمک‌های حیاتی به نیازمندان هدف‌های ارزشمندی را در جامعه برآورده می‌کند، ولی فایده‌اش بی‌گمان برای خود شما بیشتر است. پیدا کردن موقعیتی خوب و مناسب برای داوطلب شدن می‌تواند به شما در پیدا کردن دوست، ارتباط با جامعه، یادگیری مهارت‌های تازه و حتی پیشرفت شغلی‌تان کمک کند.

بخشیدن به دیگران (که خودش نتیجهٔ داوطلبی است) هم می‌تواند از سلامت روح و جسمتان محافظت کند. این کار می‌تواند استرس را کم کند، با افسردگی مقابله کند، ذهنتان را پویا نگه دارد و حس هدف داشتن را تقویت کند. هرچه بیشتر داوطلب شوید فایدهٔ بیشتری هم می‌برید، ولی داوطلب بودن لزوماً به تعهد درازمدت نیاز ندارد.

لازم هم نیست حتماً وقت زیادی از روز شلوغتان را صرف این کارها کنید. این کاملاً به وقت آزاد و توانتان بستگی دارد. گاهی حتی راهنمایی کردن و نشان دادن راه‌های ساده می‌تواند به نیازمندان کمک کند و سلامت جسم و روان شما را بهتر کند.

داوطلب شدن در کارهای خیریه چهار خاصیت دارد:

  • کارهای داوطلبانه شما را به دیگران پیوند می‌دهد و ارتباط‌های تازه با دوستان تازه برایتان می‌سازد.
  • داوطلب بودن و حس مفید بودن برای ذهن و بدنتان خوب است.
  • داوطلب شدن می‌تواند مبلّغ شغل شما باشد و درآمدتان را بیشتر کند.
  • کارهای داوطلبانه زندگی و سرگرمی‌های تازه‌ای برایتان می‌آورد.

دوستان و ارتباط‌های تازه

یکی از آشکارترین فایده‌های داوطلبی اثر مثبت آن بر جامعه است. داوطلبی به شما امکان می‌دهد به جمع تازه‌ای بپیوندید و آن را به جای بهتری بدل کنید. حتی کارهای خیلی کوچک هم می‌تواند در زندگی مردم، حیوانات و سازمان‌های نیازمند تفاوتی واقعی پدید آورد. داوطلب شدن خیابانی دوطرفه است: به همان اندازه که به دیگران کمک می‌کنید، می‌تواند به سود شما و خانواده‌تان هم باشد. گذاشتن وقتتان در جایگاه داوطلب کمکتان می‌کند دوستان تازه پیدا کنید، شبکهٔ ارتباط‌هایتان را گسترش دهید و مهارت‌های اجتماعی‌تان را تقویت کنید.

دوستان و رابطه‌های تازه پیدا کنید

یکی از بهترین راه‌ها برای پیدا کردن دوستان تازه و محکم‌تر کردن رابطه‌های موجود، پایبندی به یک فعالیت مشترک با هم است. داوطلبی راهی عالی برای آشنایی با آدم‌های تازه است، به‌ویژه اگر در منطقه‌ای تازه‌وارد باشید. این کار پیوندتان را با جامعه محکم‌تر و شبکهٔ پشتیبانی‌تان را گسترده‌تر می‌کند و شما را با کسانی روبه‌رو می‌کند که علاقه‌های مشترک، محلهٔ یکسان و فعالیت‌های سرگرم‌کننده و رضایت‌بخش دارند.

مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی‌تان را بیشتر کنید

برخی آدم‌ها برون‌گرا و پرهیاهو هستند و خوب رابطه برقرار می‌کنند؛ برخی دیگر درون‌گرا و شاید خجالتی‌اند و به‌سختی با آدم‌های تازه ارتباط می‌گیرند. در کارهای داوطلبانه مرتب با گروهی همراهید که علاقه‌های مشترک دارند؛ از این رو داوطلب شدن به شما امکان می‌دهد مهارت‌های اجتماعی‌تان را تمرین کنید و پرورش دهید. وقتی در این کار تجربه پیدا کردید، دوست‌یابی و ارتباط با آدم‌های تازه قطعاً آسان‌تر می‌شود.

داوطلبی برای خانواده هم فایده دارد

کودکان همهٔ کارهای بزرگ‌ترها را می‌بینند و برخی از آن‌ها را تقلید می‌کنند. با شروع کارهای داوطلبانه، کم‌کم و از نزدیک خواهید دید که داوطلب شدن چطور برای شما در جامعه و خانواده مزیتی می‌سازد. حس کمک به دیگران یا حتی حیوانات، و در کل پدید آوردن تغییر، خوب است. اعضای خانواده این تغییر را به‌درستی درک می‌کنند و این روحیه در آنان تقویت می‌شود. کارهای داوطلبانه همچنین راهی ارزشمند برای شناختن سازمان‌های جامعه، منابع و فعالیت‌هایی است که شاید بتوان آن‌ها را برای فرزندان و خانوادهٔ خود پیدا کرد و به کار گرفت.

برای روح و جسم مفید است

داوطلب شدن فایده‌های زیادی هم برای سلامت روح و هم برای سلامت جسم دارد.

به خنثی کردن اثر استرس، عصبانیت و اضطراب کمک می‌کند

ارتباط اجتماعی‌ای که در کمک به دیگران و کار با آنان هست، می‌تواند اثر چشمگیری بر بازیابی کلی روانتان بگذارد. هیچ چیز بهتر از ارتباط معنادار با انسانی دیگر استرس را آرام نمی‌کند. همچنین ثابت شده است که کار با حیوانات خانگی و حیوانات دیگر خلق‌وخو را بهتر و استرس و اضطراب را کمتر می‌کند.

با افسردگی مقابله می‌کند

داوطلبی شما را در تماس منظم با دیگران نگه می‌دارد و کمکتان می‌کند شبکهٔ پشتیبانی محکمی بسازید که به نوبهٔ خود شما را در برابر افسردگی محافظت می‌کند.

شما را خوشحال می‌کند

پژوهشگران با اندازه‌گیری هورمون‌ها و فعالیت مغز دریافته‌اند که مفید بودن برای دیگران لذت فوق‌العاده‌ای دارد که انسان‌ها سخت می‌توانند آن را به دیگران منتقل کنند. هرچه بیشتر ببخشیم، حس شادی بیشتری خواهیم داشت.

اعتمادبه‌نفس را بیشتر می‌کند

وقتی برای دیگران و جامعه کار خوب می‌کنید، قطعاً حس موفقیت فراوانی خواهید داشت. نقش شما در جایگاه داوطلب می‌تواند به شما حس غرور و هویت هم بدهد. هرچه حس بهتری به خودتان داشته باشید، به احتمال زیاد نگاه مثبتی به زندگی و هدف‌های آینده‌تان خواهید داشت.

حس هدفمندی را تقویت می‌کند

در سالمندی، به‌ویژه اگر همسرتان را با مرگ یا جدایی از دست داده‌اید، می‌توانید با کمک به دیگران معنا و مسیر تازه‌ای در زندگی پیدا کنید. سن و موقعیت زندگی‌تان هرچه باشد، داوطلبی می‌تواند ذهنتان را از نگرانی‌ها دور کند، ذهنتان را به کار بیندازد و شوق بیشتری به زندگی‌تان بدهد.

کمک می‌کند از نظر جسمی سالم باشید

مطالعه‌ها نشان داده است که میزان مرگ‌ومیر در کسانی که داوطلب می‌شوند کمتر است. داوطلبانِ سالمند گرایش بیشتری به راه رفتن دارند، با کارهای روزمره راحت‌تر کنار می‌آیند، کمتر دچار فشار خون می‌شوند و مهارت‌های فکری بهتری دارند. داوطلب شدن همچنین می‌تواند نشانه‌های درد مزمن و خطر بیماری‌های قلبی را کم کند.

اگر توان حرکتی‌ام محدود است، می‌توانم داوطلب شوم؟

کسانی که معلولیت یا وضعیت مزمن در سلامت خود دارند هم می‌توانند از داوطلبی بسیار سود ببرند. در واقع، پژوهش‌ها نشان داده است بزرگ‌سالانی که معلولیت یا ناراحتی‌هایی در سلامت دارند، از کم‌شنوایی و کم‌بینایی گرفته تا بیماری‌های قلبی، دیابت یا اختلال‌های گوارشی، همه پس از داوطلب شدن بهبود یافته‌اند.

بسیاری از داوطلبان به دلیل‌های گوناگون، از کم‌توانی و بیماری‌های واگیردار تا نبودِ وسیلهٔ رفت‌وآمد یا کمبود وقت، کارشان را با تلفن یا رایانه انجام می‌دهند. در عصر دیجیتال امروز، بسیاری از سازمان‌ها در نوشتن، طراحی گرافیک، ایمیل و دیگر کارهای اینترنتی به کمک نیاز دارند.

برخی سازمان‌ها ممکن است از شما بخواهند در یک جلسهٔ آموزش نخستین یا جلسه‌های دوره‌ای شرکت کنید و برخی دیگر این کار را از راه دور انجام می‌دهند. در هر نوع داوطلبی، مطمئن شوید که به اندازهٔ کافی ارتباط اجتماعی دارید و اگر پرسشی داشتید، سازمان برای پشتیبانی از شما در دسترس است.

کمک به شغل و درآمد

اگر می‌خواهید شغلتان را عوض کنید یا شغل تازه‌ای راه بیندازید، داوطلبی می‌تواند کمکتان کند در زمینهٔ دلخواهتان تجربه به دست آورید و با اهل آن زمینه دیدار کنید. حتی اگر نمی‌خواهید شغلتان را عوض کنید، داوطلب شدن به شما فرصت می‌دهد مهارت‌های مهم محیط کار را تمرین کنید؛ مانند کار گروهی، ارتباط، حل مسئله، برنامه‌ریزی پروژه، مدیریت وظیفه‌ها و سازمان‌دهی. هنگام چنین کارهای داوطلبانه‌ای در حوزهٔ شغلی‌تان، احتمالاً به کسانی برمی‌خورید که به شما نیاز دارند و این را می‌گویند.

داوطلبی همچنین می‌تواند کمکتان کند مهارت‌هایی را که هم‌اکنون دارید تقویت کنید و آن‌ها را برای سود بیشتر جامعه به کار بگیرید.

تجربهٔ شغلی تازه به دست آورید

داوطلبی به شما فرصت می‌دهد بدون تعهد درازمدت، شغل تازه‌ای را تجربه کنید. روشی عالی هم برای به دست آوردن تجربه در زمینه‌ای تازه است. در برخی زمینه‌ها می‌توانید مستقیم در سازمانی داوطلب شوید که همان نوع کار دلخواه شما را انجام می‌دهد. مثلاً اگر به پرستاری علاقه دارید، می‌توانید در بیمارستان یا سرای سالمندان داوطلب شوید.

کار داوطلبانه همچنین ممکن است شما را با سازمان‌های حرفه‌ای یا دوره‌های کارآموزی‌ای آشنا کند که می‌تواند به سود حرفه‌تان باشد.

فقط اشتیاق و نگاه مثبت لازم است

یادگیری مهارت‌های تازه می‌تواند برای بسیاری سودمند باشد، ولی کار داوطلبانه به داشتن تجربه در هیچ کاری نیاز ندارد. به یاد داشته باشید ارزشمندترین سرمایه‌ای که می‌توانید به هر کار داوطلبانه بیاورید دلسوزی، ذهن باز، آمادگی برای حضور و نگرش مثبت است.

زندگی و سرگرمی‌های تازه

داوطلب شدن راهی آسان و سرگرم‌کننده برای کشف علاقه‌ها و توانایی‌هایتان است. کار داوطلبانهٔ معنادار و جالب می‌تواند گریزی آرامش‌بخش از کارهای روزمره، مدرسه یا خانواده باشد. داوطلبی همچنین خلاقیت، انگیزه و کشف‌های تازه برایتان می‌آورد که می‌تواند به زندگی شخصی و شغلی‌تان هم راه پیدا کند.

بسیاری داوطلب می‌شوند تا بیرون از کارشان هم برای دلشان وقت بگذارند. مثلاً اگر کار اداری دارید و می‌خواهید در فضای باز وقت بگذرانید، می‌توانید با پذیرفتن یک کار داوطلبانهٔ باغبانی به جامعه کمک کنید، سگ‌هایی را برای سپردن به پناهگاه حیوانات پیدا کنید یا به خیریه‌های کودکان کمک کنید.

چطور فرصت داوطلبی مناسب پیدا کنیم

فرصت‌های داوطلبانهٔ بی‌شماری در دسترس است. نکتهٔ اصلی پیدا کردن موقعیتی است که از آن لذت ببرید و از پسش برآیید. همچنین مطمئن شوید که تعهدتان با نیازهای سازمان جور است. این‌ها را از خود بپرسید:

  • دوست دارید با کدام گروه کار کنید: بزرگ‌سالان، کودکان یا حیوانات؟
  • می‌خواهید حضوری کار کنید یا دورکاری را می‌پسندید؟
  • ترجیح می‌دهید تنها کار کنید یا عضو یک گروه باشید؟
  • پشت صحنه بهترید یا ترجیح می‌دهید نقش پررنگ‌تری داشته باشید؟
  • چقدر حاضرید متعهد شوید؟
  • چه مهارت‌هایی می‌توانید به یک کار داوطلبانه بیاورید؟
  • چه علت‌هایی برایتان مهم است؟

هدف‌ها و علاقه‌هایتان را در نظر بگیرید

اگر نخست کمی وقت بگذارید و هدف‌ها و علاقه‌هایتان را بشناسید، تجربهٔ داوطلبی پربارتر و لذت‌بخش‌تری خواهید داشت. فکر کنید چرا می‌خواهید داوطلب شوید. از چه کاری لذت می‌برید؟ به یاد داشته باشید فرصت‌هایی که هم با هدف‌ها و هم با علاقه‌هایتان جور است، به احتمال زیاد سرگرم‌کننده‌تر و رضایت‌بخش‌تر خواهد بود.

هدفتان از داوطلبی چیست؟ برای پیدا کردن موقعیت داوطلبانه‌ای که مناسب شما باشد، دنبال چیزی باشید که با شخصیت، مهارت‌ها و علاقه‌هایتان جور باشد. از خود بپرسید آیا کار ویژه‌ای هست که بخواهید در جایگاه داوطلب انجام دهید یا به آن برسید.

برای نمونه، شاید بخواهید:

  • محله‌تان را بهتر کنید.
  • با آدم‌های تازه‌ای با دیدگاه‌ها یا تجربه‌های گوناگون آشنا شوید.
  • چیز تازه‌ای را امتحان کنید.
  • با وقت آزادتان کاری ارزشمند بکنید.
  • جاهای تازه ببینید یا شیوهٔ دیگری از زندگی را تجربه کنید.
  • نوع تازه‌ای از کار را امتحان کنید که شاید بخواهید تمام‌وقت دنبالش کنید.
  • علاقه‌ها و سرگرمی‌هایتان را گسترش دهید.

چند فرصت داوطلبی را در نظر بگیرید

خود را فقط به یک سازمان یا یک نوع کار محدود نکنید. گاهی فرصتی روی کاغذ عالی به نظر می‌رسد، ولی واقعیت کاملاً فرق دارد. با همکاران و داوطلبان دیگر مشورت کنید و بکوشید از سازمان‌های گوناگون بازدید کنید و آن‌ها را بررسی کنید.

فرصت‌های داوطلبی را کجا پیدا کنیم

  • تئاترهای اجتماعی، موزه‌ها و بناهای تاریخی
  • کتابخانه‌ها یا مراکز سالمندان
  • سازمان‌های خدماتی مانند سازمان‌های مردم‌نهاد
  • پناهگاه‌های محلی حیوانات، سازمان‌های نجات یا مراکز حیات وحش
  • سازمان‌های جوانان، تیم‌های ورزشی و برنامه‌های پس از مدرسه
  • مرمت‌های تاریخی، پارک‌های ملی و سازمان‌های حفاظت
  • مکان‌های مذهبی مانند مسجدها یا کلیساها
  • فهرست‌های اینترنتی و منابع دیگر

چه مدت داوطلب شویم؟

داوطلب بودن برای اینکه سودمند باشد لازم نیست همهٔ زندگی‌تان را بگیرد. در واقع، پژوهش‌ها نشان می‌دهد که دست‌کم دو یا سه ساعت در هفته، یا حدود ۱۰۰ ساعت در سال، می‌تواند برای شما و دیگران سودمند باشد. نکتهٔ مهم این است که فقط زمانی را برگزینید که برایتان راحت است. داوطلب شدن باید مثل سرگرمی‌ای شاد و دلخواه باشد، نه افزودن کار سخت دیگری به فهرست کارهایتان.

از کار داوطلبانه بیشترین بهره را ببرید

شما وقت ارزشمندتان را می‌بخشید؛ پس مهم است که از کار داوطلبانه‌تان لذت ببرید و از آن بهره‌مند شوید. برای اینکه مطمئن شوید موقعیت داوطلبی‌تان مناسب است، این کارها را بکنید:

  • بپرسید: می‌خواهید مطمئن شوید که این تجربه با مهارت‌ها، هدف‌ها و وقتی که می‌خواهید بگذارید جور است. پس بی‌نگرانی بپرسید تا قانع شوید. پرسش‌هایتان می‌تواند دربارهٔ میزان تعهد زمانی، نیاز به آموزش پیش از شروع، همکاران، محل خدمت یا کاری باشد که باید انجام دهید.
  • بدانید چه انتظاری از شما هست: باید با سازمان راحت باشید و تعهد زمانی را درک کنید. آهسته شروع کنید و در آغاز بیش از اندازه متعهد نشوید. کمی انعطاف برای خود بگذارید تا اگر لازم شد تمرکزتان را عوض کنید.
  • از تغییر نترسید: خود را به کارهایی که نمی‌پسندید وادار نکنید. البته اگر محدودیتی ندارید، کمی تغییر را بپذیرید تا کم‌کم جا بیفتید. دربارهٔ تغییر تمرکز با سازمان صحبت کنید یا دنبال سازمان دیگری بگردید که مناسب‌تر باشد.
  • اگر در خارج از کشور داوطلب می‌شوید، با دقت انتخاب کنید: برای شروع دنبال سازمان‌های معتبر و خوش‌نام باشید تا کم‌کم شناخت و قدرت انتخاب بیشتری پیدا کنید.
  • لذت ببرید: تجربهٔ داوطلبی هم برای داوطلب و هم برای سازمان سودمند است. اگر از کاری که می‌کنید لذت نمی‌برید، از خود بپرسید چرا. آیا علتش وظیفه‌هایی است که انجام می‌دهید؟ یا کسانی که با آن‌ها کار می‌کنید؟ یا فقط چون اوضاع تازه و ناآشناست ناراحتید؟ دانستنِ دقیق اینکه چه چیزی آزارتان می‌دهد می‌تواند کمکتان کند تصمیم بگیرید چطور ادامه دهید.