زندگی سالم در سن بالا یعنی حفظ و بهتر کردن کیفیت زندگی در سالمندی. برای این کار باید به چند جنبه از زندگی توجه کرد: تغذیه، فعالیت بدنی، سلامت روان، روابط اجتماعی و مراقبتهای پزشکی. زندگی سالم در این سالها به توجه به جنبههای گوناگون سلامت جسمی، روانی و اجتماعی نیاز دارد. با رعایت این نکتهها میتوانید کیفیت زندگیتان را بهتر کنید و سالمندی را با سلامت و نشاط بگذرانید.
تغذیهٔ سالم
- مواد مغذی: بهتر است خوراکیهای سرشار از ویتامین، مواد معدنی و آنتیاکسیدان (مادهای که از سلولهای بدن در برابر آسیب محافظت میکند) را بیشتر بخورید. خوردن میوه، سبزی، غلات کامل، لبنیات کمچرب و منابع پروتئین مانند ماهی، مرغ و حبوبات توصیه میشود.
- آب کافی: نگه داشتن آب کافی در بدن بسیار مهم است. بهتر است هر روز به اندازهٔ کافی آب بنوشید.
- نمک و شکر کمتر: کم کردن نمک و شکر به پیشگیری از بیماریهای مزمن (بیماریهایی که مدت درازی میمانند) مانند فشار خون بالا و دیابت کمک میکند.
- ویتامینها و مواد معدنی برای دستگاه ایمنی: غذاهایی که ویتامین سی و ویتامین ای، روی و سلنیوم دارند به تقویت دستگاه ایمنی کمک میکنند. منابع خوب این ویتامینها مرکبات، توتها، سبزیهای برگدار و مغزها هستند.
- پروتئین: پروتئین برای حفظ و بازسازی عضلهها ضروری است. منابع خوب پروتئین گوشتهای کمچرب، ماهی، تخممرغ، لبنیات و حبوبات هستند.
- فیبر: فیبر (بخشی از خوراکیهای گیاهی که هضم نمیشود) به بهتر شدن هضم و پیشگیری از یبوست کمک میکند. منابع خوب فیبر میوهها، سبزیها، غلات کامل و حبوبات هستند.
- کلسیم و ویتامین دی: این مواد مغذی برای حفظ سلامت استخوانها ضروریاند. لبنیات، سبزیهای برگدار و مکملهای ویتامین دی منابع خوبی هستند.
فعالیت بدنی
- ورزش منظم و هوازی: تمرینهای هوازی سبک (ایروبیک) مانند پیادهروی، شنا و دوچرخهسواری به حفظ سلامت قلب و رگها کمک میکند. ورزشهایی مانند پیادهروی تند، دوچرخهسواری و شنا قلب را تقویت میکنند و کار ریهها را بهتر میکنند.
- تمرینهای مقاومتی: ورزشهای مقاومتی برای تقویت عضلهها و بهتر شدن تعادل مفیدند. این تمرینها وزنهبرداری یا کار با باندهای مقاومتی را در بر میگیرند و به تقویت عضلهها و پیشگیری از تحلیل رفتن آنها کمک میکنند.
- تمرینهای تعادلی و انعطافپذیری: تمرینهایی مانند یوگا و تایچی به بهتر شدن تعادل و انعطافپذیری کمک میکنند و خطر زمین خوردن را کم میکنند.
سلامت روان
حفظ سلامت روان به اندازهٔ سلامت جسم مهم است و برای زندگی سالم در این سالها ضروری است.
- ذهن فعال: کارهایی مانند حل جدول، خواندن کتاب، یاد گرفتن زبان تازه یا شرکت در کلاسهای آموزشی به حفظ و تقویت کارکردهای ذهنی کمک میکند. فعالیتهایی مانند حل جدول کلمات متقاطع، بازیهای فکری و خواندن کتاب هم ذهن را به کار میاندازند و به حفظ کارکردهای شناختی کمک میکنند.
- کنترل استرس: روشهایی مانند مراقبه، تمرینهای تنفسی و فعالیتهای هنری میتوانند به کم شدن استرس و بیشتر شدن آرامش کمک کنند. تنفس عمیق و تمرینهای آرامبخش هم میتوانند به کم شدن استرس کمک کنند.
- رابطه با دیگران: شرکت در فعالیتهای اجتماعی و رابطهٔ مثبت با دوستان و خانواده میتواند به بهتر شدن روحیه و پیشگیری از احساس تنهایی کمک کند. ارتباط با دوستان و خانواده و شرکت در فعالیتهای اجتماعی حس تعلق را بیشتر و تنهایی را کمتر میکند.
مراقبتهای پزشکی
- معاینههای دورهای: معاینهٔ منظم و چکاپ پزشکی به تشخیص و درمان زودهنگام ناراحتیهای سلامت کمک میکند.
- کنترل بیماریهای مزمن: باید برنامهٔ درمانیتان را با پزشکتان دقیق دنبال کنید و داروها را بهموقع مصرف کنید.
خانه و محیط امن
- خانهٔ امن: برداشتن مانعها، نصب دستگیره و استفاده از وسایل کمکی میتواند به پیشگیری از حادثه و زمین خوردن کمک کند.
- دسترسی به خدمات: مهم است مطمئن شوید به امکانات و خدمات محله، مانند مراکز بهداشتی، باشگاههای ورزشی و مراکز اجتماعی، دسترسی دارید.
