دوچرخه‌سواری چیزی بیش از یک سرگرمی رایج است. چه در مسیری خاکی باشید و چه در سالن دوچرخه‌سواریِ مدِ روز و دلخواهتان، راه‌های زیادی هست که از دوچرخه‌سواری لذت و بهره ببرید.

«بدنتان را حرکت دهید.» به نظر می‌رسد این توصیهٔ کلیِ سلامت دربارهٔ سالم ماندن جسم باشد، و برای انجامش راه‌های زیادی هست. اگر در زندگی دیگری پری دریایی بوده‌اید، شاید از شنای پرتلاش در استخر لذت ببرید. اگر در دل رقصنده‌اید، شاید دوست داشته باشید روزتان را با یک کلاس خوب زومبا شروع کنید. یا شاید هوس دو چرخ، دو پدال و جاده‌ای بی‌پایان در پیش رو کرده‌اید.

دوچرخه‌سواری چه فایده‌ای برای سلامت دارد؟

دوچرخه‌سواری را اغلب به‌عنوان تمرینی کم‌ضربه و جذاب برای هر سنی توصیه می‌کنند. ورزشی هوازی است و به تقویت قلب، رگ‌های خونی و ریه‌ها کمک می‌کند.

تمرین‌های هوازی دیگری که فایده‌های مشابهی برای سلامت دارند:

  • راه رفتن
  • قایقرانی
  • شنا کردن

توصیهٔ کلی این است که بزرگسالان باید هر هفته حدود ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی داشته باشند. دوچرخه‌سواری نمونهٔ خوبی برای این کار است؛ چون به گفتهٔ دکتر کوبیاک، برای کسانی که تازه ورزش را شروع کرده‌اند تمرینی عالی است.

دکتر کوبیاک می‌گوید: «یکی از مزیت‌های اصلی دوچرخه‌سواری کم‌ضربه بودن آن است.» او همچنین می‌گوید می‌توانید دوچرخه‌سواری را در زندگی روزمره‌تان بگنجانید. یک دوچرخه‌سواری سریع تا محل کار یا فروشگاه مواد غذایی می‌تواند به هدف تمرین هفتگی‌تان کمک کند.

برخی از فایده‌های دوچرخه‌سواری برای سلامت این‌هاست.

قدرت و انعطاف‌پذیری را بهتر می‌کند

دوچرخه‌سواری، مانند دیگر تمرین‌های هوازی، می‌تواند قدرت و استقامت عضله‌هایتان را بیشتر کند. به گفتهٔ دکتر کوبیاک، پژوهش‌ها نشان داده است که دوچرخه‌سواری در فضای بسته به عضله‌سازی در بخش‌های گوناگون پایین‌تنه کمک می‌کند.

دکتر کوبیاک توضیح می‌دهد: «عضله‌های پشت ران (همسترینگ) شما حدود ۱۷ درصد، عضله‌های چهارسر ران ۱۷ درصد و عضله‌های باسن ۱۵ تا ۱۷ درصد فعال می‌شوند.»

دوچرخه‌سواری به شل شدن عضله‌های چهارسر ران، پشت ران، ساق پا و باسن کمک می‌کند. به این ترتیب پایین‌تنهٔ شما به مرور انعطاف‌پذیرتر می‌شود. عضله‌های مرکزی بدن و بازوهایتان هم تمرین خوبی می‌کنند.

به هماهنگی و تعادل کمک می‌کند

دوچرخه‌سواری می‌تواند تعادل را هم بهتر کند. چون هنگام دوچرخه‌سواری، چه در فضای بسته و چه بیرون، باید در حالت خاصی قرار بگیرید، به بدنتان کمک می‌کند وضعیت بهتری داشته باشد. اگر می‌خواهید هماهنگی‌تان بهتر شود، دوچرخه‌سواری می‌تواند به استوار شدن عضله‌های مرکزی بدنتان کمک کند.

دکتر کوبیاک می‌گوید: «اگر فکرش را بکنید، وقتی دوچرخه‌سواری می‌کنید باید آن مرکز تعادل را برای ایستادن پیدا کنید.»

می‌توانید تمرین‌های دیگر را با آن همراه کنید

مزیت دیگر دوچرخه‌سواری در فضای بسته این است که به‌راحتی می‌توانید تمرین‌های دیگر را در جلسهٔ دوچرخه‌سواری‌تان بگنجانید. پس وقتی واقعاً با دوچرخه‌سواری راحت شدید، می‌توانید هم‌زمان جاهایی بیش از پاهایتان را ورزش دهید.

دکتر کوبیاک می‌گوید: «شما برای دوچرخه‌سواری از عضله‌های بزرگ پایتان کار می‌کشید و همین خودش مزیت بزرگی است. ولی می‌توانید آن را همراه با تمرین‌های قدرتی یا بدون آن‌ها انجام دهید.» مثلاً می‌شود هنگام دوچرخه‌سواری یک جفت وزنهٔ سبک دستی به کار برد یا حتی تمرین‌های گوناگون بازو انجام داد. به این ترتیب بخش‌های دیگر بدنتان را هم تمرین می‌دهید.

برای سلامت روان خوب است

دوچرخه‌سواری می‌تواند برای ذهنتان هم سودمند باشد. برای نمونه، به ساخته شدن اندورفینِ مثبت در مغز کمک می‌کند.

دکتر کوبیاک می‌گوید: «نشان داده شده است که دوچرخه‌سواری اضطراب و افسردگی را کم می‌کند؛ بیشتر به این دلیل که می‌توانید آن را سرگرم‌کننده کنید. از مزیتِ افزودهٔ بودن در فضای باز بهره می‌برید، یا می‌توانید با دوستان دوچرخه‌سواری کنید.»

اگر تازه شروع کرده‌اید، جور کردن دوچرخه‌سواری با سلیقهٔ خودتان آن را به تمرینی لذت‌بخش‌تر بدل می‌کند.

او می‌افزاید: «شدتش را خودتان می‌توانید تغییر دهید. می‌تواند هر قدر که بخواهید آسان باشد، یا سخت و پیوسته.»

مغز کارتونی صورتی با چهره‌ای آرام

به ناراحتی‌هایی مانند ورم مفصل کمک می‌کند

چون دوچرخه‌سواری ورزشی نسبتاً کم‌ضربه است، اگر ورم مفصل (آرتریت) یا آرتروز دارید، ورزشی بسیار مناسب است. دلیلش این است که دوچرخه‌سواری فشار زیادی به مفصل‌هایتان نمی‌آورد.

دکتر کوبیاک دوباره یادآوری می‌کند که ایستادن هنگام دوچرخه‌سواری به درگیر شدن عضله‌های مرکزی بدنتان کمک می‌کند. وقتی این عضله‌ها را درگیر می‌کنید، کمرتان را صاف می‌کنید؛ این کار کمردرد را کم می‌کند و اثر کمتری بر مفصل‌هایتان می‌گذارد.

او توضیح می‌دهد: «وقتی پاهایتان را می‌چرخانید و مفصل‌ها را به حرکت درمی‌آورید، مایع مفصلی بیشتر می‌شود و خون‌رسانی به آن ناحیه بالا می‌رود. همهٔ این‌ها را هم‌زمان بیشتر می‌کنید. این به روان شدن مفصل کمک می‌کند و دردِ ورم مفصل را کم می‌کند.»

چگونه دوچرخه‌سواری را شروع کنیم؟

فقط مقدار دوچرخه‌سواری مهم نیست؛ شیوهٔ انجامش هم مهم است. مهم است که هنگام شروع، روش درست و ایمنی را نادیده نگیرید.

زنی در حال دوچرخه‌سواری

وضعیت بدنتان را درست نگه دارید

هنگام دوچرخه‌سواری وضعیت بدنتان را درست نگه دارید. برای پیشگیری از گرفتگی گردن (یا آسیب‌های دیگر)، مطمئن شوید که روی دوچرخه در وضعیت مناسب قرار دارید.

دکتر کوبیاک می‌گوید: «مهم‌ترین چیز، چه وقتی تازه شروع می‌کنیم و چه حتی وقتی در دوچرخه‌سواری کارکشته می‌شوید، این است که مطمئن شوید دوچرخه اندازهٔ شماست.»

وقتی دوچرخهٔ مناسب را پیدا کردید، مطمئن شوید پدال‌ها، زین و دسته‌ها درست و متناسب با نیاز شما تنظیم شده‌اند. وگرنه پس از یک سواری طولانی بدنتان درد می‌گیرد.

دکتر کوبیاک می‌گوید: «به‌ویژه اگر دو ساعت رکاب بزنید و در وضعیت نادرست باشید، برای بدنتان خوب نیست.»

وقتی دوچرخه اندازه‌تان شد، مهم است بدانید هنگام دوچرخه‌سواری بدنتان را در چه وضعیتی نگه دارید. چند نکته دربارهٔ وضعیت بدن که هنگام دوچرخه‌سواری باید به یاد داشته باشید:

  • شانه‌ها را عقب نگه دارید.
  • آرنج‌ها را کمی خم نگه دارید.
  • دسته را سبک بگیرید و به بازوهایتان فشار زیادی نیاورید.
  • چانه را پایین و گردن را کشیده نگه دارید.

آرام شروع کنید

به‌ویژه اگر در دوچرخه‌سواری تازه‌کارید، به خودتان فشار نیاورید. درست مانند هر تمرین دیگری، مهم است که آسان شروع کنید و در ادامه کم‌کم آن را سخت‌تر کنید.

دکتر کوبیاک می‌گوید: «یادتان باشد هر چه دورتر بروید، راه بیشتری را هم باید برگردید.»

دربارهٔ دوچرخه‌سواری در سالن هم همین‌طور است. در روز اولِ باشگاه، دوچرخهٔ ورزشی پیشرفته انتخاب نکنید. به‌جایش هر روز هدف‌های کوچکی بگذارید.

«با ۱۵ دقیقه سواریِ آسان شروع کنید و ببینید روز بعد چه حالی دارید. سپس آرام‌آرام بیشترش کنید.»

ایمن بمانید

شاید مشتاق باشید که بی‌درنگ سوار دوچرخه شوید، ولی مهم است که نکته‌های ایمنی را هنگام دوچرخه‌سواری به یاد داشته باشید.

هنگام دوچرخه‌سواری در بیرون از خانه، حتماً در راه‌ها و مسیرهای مشخص‌شدهٔ دوچرخه‌سواری حرکت کنید. هنگام راندن در جاده، حتماً مراقب خودروهایی که از روبه‌رو می‌آیند و عابران پیاده باشید.

چند نکتهٔ ایمنی دیگر که پیش از دوچرخه‌سواری در فهرستتان وارسی کنید:

  • کلاه ایمنی بپوشید.
  • هم‌جهت با خودروها برانید، نه خلاف جهت آن‌ها.
  • از چراغ جلو استفاده کنید.

در کل، دوچرخه‌سواری گزینهٔ ورزشی بسیار خوبی است برای کسانی که در حال حرکت‌اند یا تمرین راحت‌تری می‌خواهند. تا وقتی ایمن باشید و آرام شروع کنید، این فعالیت کم‌ضربه می‌تواند به ساختن قدرت، انعطاف‌پذیری و چیزهای دیگر کمک کند.

دختری روی دوچرخه کنار تابلوی مسیر دوچرخه