حفظ سلامت و توانایی‌ها در سالمندی بسیار مهم است و برای آن روش‌های گوناگونی هست. یکی از این روش‌ها بازی است. با انواع بازی می‌شود سلامت را حفظ کرد و حتی به درمان و توان‌بخشی (کمک به بازگرداندن یا جبران یک توانایی) پرداخت.

مادربزرگ کارتونی در حال بازی لی‌لی

بازی چیست؟

از نظر علمی، بازی فقط ویژهٔ کودکان نیست؛ هر فعالیت اختیاری که قانون‌هایی داشته باشد و برای لذت انجام شود، بازی به شمار می‌آید. بازی از آغاز تاریخ تا امروز لازمهٔ زندگی و بقای بشر بوده است و انسان هر قدر هم پیشرفت کند، باز به بازی نیاز خواهد داشت.

بازی کردن می‌تواند دلیل‌های گوناگونی داشته باشد، ولی می‌توان گفت مهم‌ترینِ آن‌ها آموزش است؛ هدفی که تا امروز نه‌تنها اهمیتش را از دست نداده، بلکه روزبه‌روز مهم‌تر هم شده است. دو دلیل عمدهٔ بازی کردن را می‌توان این‌طور گفت: یکی سرگرم‌کننده بودن آن، که کسی را که در حال آموزش است سر ذوق می‌آورد؛ دیگری تکرارپذیر بودنش، که آموزش را ماندگار می‌کند.

بازی‌های خاص برای به هیجان آوردن و تخلیهٔ هیجان، و همچنین برای تقویت توجه، تمرکز و هماهنگی چشم و دست مفید است. بازی پایه و اساس نخستین رابطه‌های اجتماعی است.

بازی چه ویژگی‌هایی دارد؟

  • بازی فعالیتی اختیاری است.
  • بازیکن می‌تواند به دلخواه خود آن را رها کند و به کار دیگری بپردازد.
  • بازی برای بازیکن خوشایند، لذت‌بخش و سرگرم‌کننده است.
  • بازی ساعت کار و وقت معین ندارد.
  • در بازی از کشمکش و پرخاش خبری نیست.
  • بازی هدف دارد.
  • بازی قانون دارد.
  • بازی بازخورد دارد.

بازی‌ها را چطور دسته‌بندی می‌کنند؟

  • جسمی
  • آموزشی
  • فکری
  • فردی
  • گروهی
  • رقابتی
  • غیررقابتی
  • با ابزار
  • بدون ابزار
  • دیجیتالی

گونه‌های بازی

  • رقابتی
  • مهارتی
  • ورزشی
  • فکری
  • راهبردی
  • بزمی
  • حدسی
  • ویدئویی
  • چیستان‌ها
  • بازی‌های اینترنتی
  • بازی‌های تخته‌ای
  • بازی‌های آبی

بازی بر چه جنبه‌هایی از سالمندی اثر دارد؟

  • جسمانی
  • روان‌شناختی
  • اجتماعی
  • فرهنگی
  • ارتباطی

نمونه‌هایی از اثرهای مثبت بازی

  • بهتر شدن وضع دستگاه قلب و عروق و ریه
  • بهتر شدن دستگاه ایمنی
  • بهتر شدن سیستم ضد درد
  • بالا رفتن ضریب شادکامی
  • بیشتر شدن تاب‌آوری
  • جلوگیری از زوال عقل (دمانس)
  • حفظ ورزیدگی ذهن
  • بیشتر شدن اعتمادبه‌نفس
  • بهتر شدن خودکارآمدی
  • بهتر شدن تعادل و حرکت

نمونه‌هایی از بازی‌های مناسب

  • هپی کیوب
  • پینت‌بال
  • اتللو
  • جنگا
  • سودوکو
  • کابالئو
  • هایو، برای تقویت ذهن و تمرکز
  • داستان‌نویسی با شمار محدود واژه
  • انجام دادن کارها با دست مخالف، برای تقویت حافظه
  • تقویت حافظهٔ تصویری
  • تمرین شمارش معکوس
  • بازی‌های سرگرم‌کننده و تعاملی اینترنتی
  • شطرنج
  • بازی‌های تخته‌ای
  • دبرنا یا بینگو
  • حل کردن پازل
  • باغبانی
  • خرید
  • آشپزی
  • کلکسیون
  • عکاسی
  • آکواریوم
  • اوریگامی
  • رنگ‌آمیزی
  • بازی‌های کامپیوتری
  • بازی‌های موبایل

اسباب‌بازی‌های مناسب این سال‌ها

  • دارت
  • فوتبال‌دستی
  • بازی‌های تخته‌ای مانند منچ
  • فریزبی
  • شطرنج
  • کلکسیون‌های گوناگون

هنگام بازی به چه چیزهایی توجه کنیم

  • باید مراقب زمین خوردن بود. شکستگی در این سن خطرناک است.
  • به بیماری‌های زمینه‌ای توجه کنید تا بازی آن‌ها را شدیدتر نکند.
  • بازی سخت نباشد تا جذاب بماند.
  • به بیماری‌های روانی و خلقی توجه کنید.
  • به شیوهٔ زندگی توجه کنید؛ زمان خواب و غذا خوردن به‌هم نریزد.