با رعایت نکتههای سادهای که در ادامه میآید، میتوان از کسی که آلزایمر دارد در خانهٔ خودش یا جایی که زندگی میکند مراقبت کرد. با پیش رفتن بیماری، تواناییهای او تغییر میکند. ولی با کمی خلاقیت و انعطاف میشود خانه را با این تغییرها سازگار کرد. ایمنی خانه برای کسی که زوال عقل (دمانس) یا آلزایمر دارد نقشی اساسی و مهم دارد، چون جلوی آسیبهایی را میگیرد که او ممکن است به خودش بزند.
زوال عقل و آلزایمر همیشه به سن و سالمندی ربط ندارند، ولی در سالمندان بسیار بیشتر دیده شدهاند. در سالمندان، چون توان جسمی کمتر است، گاهی کوچکترین ضربه یا دشواری در حرکت ممکن است به افتادن یا آسیبهایی جبرانناپذیر بینجامد. پس بهتر است این فهرست را با دقت بیشتری ببینیم.

زوال عقل چه اثری بر ایمنی دارد؟
آلزایمر در کار مغز و بدن تغییرهایی پدید میآورد که ممکن است بر ایمنی فرد اثر بگذارد. بسته به مرحلهٔ بیماری، این تغییرها میتواند اینها باشد:
- قضاوت: از یاد میبرد وسایل خانه را چطور به کار ببرد.
- حس زمان و مکان: در خیابان خودشان گم میشود.
- تغییر رفتار: زود گیج، بدگمان یا ترسان میشود.
- توان فعالیت بدنی یا حرکت: در حفظ تعادل دشواری دارد.
- تغییر محسوس در حواس: بینایی، شنوایی، حساسیت به دما یا درک درستش تغییر میکند.
با کمی خلاقیت و انعطاف میتوانید برای کسی که آلزایمر دارد خانهای آماده کنید که هم امن باشد و هم از نیاز او به ارتباط با دیگران و فعالیتهای روزانه پشتیبانی کند.
فهرست وارسی ایمنی خانه
این فهرستی از کارهای ساده است که با رعایتشان خانه بسیار ایمنتر میشود. بهتر است هر از گاهی به آن برگردید و موردها را دوباره وارسی کنید.
محیط را مرتب وارسی و ارزیابی کنید
کسی که زوال عقل دارد، بیشتر از افراد سالم در معرض خطرهایی است که از ایمن نبودن بخشهایی از خانه یا دوروبر آن میآید. پارکینگ و انباری، اتاقهای کار و استراحت، زیرزمین و فضاهای بیرونی را، که احتمال دارد ابزار، مواد شیمیایی، وسایل نظافت و چیزهای خطرناک دیگر در آنها باشد، هر چند وقت یک بار وارسی کنید و زیر نظر داشته باشید.
آشپزخانهٔ ایمن
در آشپزخانه از وسایلی استفاده کنید که خودکار خاموش میشوند. کارهایی مانند اینها هم هست:
- شیر اطمینان اجاق گاز را وارسی کنید که درست کار کند، یا برای اجاق شیر اطمینان نصب کنید.
- در جعبهٔ فیوز، فیوز محافظ جان نصب کنید.
- وقتی از اجاق گاز استفاده نمیشود، درهای رویی آن را ببندید.
- پیچهای شعله را بردارید.
- وقتی از اجاق گاز استفاده نمیشود، شیر گاز را ببندید.
- اجاقهای برقی را از برق بکشید.
- زباله را زودبهزود از خانه بیرون ببرید.
- گیاهان سمی و میوههای تزئینی را که ممکن است با خوراکی واقعی اشتباه گرفته شوند دور کنید.
- ویتامینها یا داروهای تجویزشدهٔ او را جایی بگذارید که دستش به آنها نرسد.
- قند، شکر و چاشنیهای معمول را از روی میز غذا و پیشخوان آشپزخانه بردارید.
برای وضعیت اضطراری آماده باشید
فهرستی از شمارهتلفنهای اضطراری و نشانی پلیس محل، آتشنشانی، بیمارستانها و اورژانس را در دسترس داشته باشید.
مطمئن شوید دستگاههای هشدار درست کار میکنند و شارژ دارند
مطمئن شوید که دستگاههای هشدار مونوکسید کربن و دود و کپسولهای آتشنشانی در دسترساند و مرتب بازرسی میشوند. باتریها را سالی دو بار، در تابستان، عوض کنید.
قفلها را دور از دید نصب کنید
روی همهٔ درها یک ضامن یا چفت، بالاتر یا پایینتر از سطح چشم، بگذارید. قفل درهای داخلی را از کار بیندازید تا کسی که زوال عقل دارد در اتاقی حبس نشود. برای دسترسی آسان، یک دسته کلید اضافه نزدیک در پنهان کنید.
راهروها و اتاقها را خوب روشن کنید
تغییر اندازهٔ نور میتواند کسی را که این بیماری را دارد سردرگم کند. با افزودن چراغ در ورودیها، پاگردها، راهرو و فضاهای میان اتاقها، راهپلهها و حمام، نور خانه را یکنواخت کنید. در راهروها، اتاق خواب و حمام چراغخواب بگذارید.
اسلحه و ابزار خطرناک را از خانه بیرون ببرید یا در کابینت قفلدار بگذارید
اگر کسی در خانه آلزایمر یا زوال عقل دارد، اسلحهٔ گرم یا سرد میتواند برای همه خطر چشمگیری داشته باشد. برای نمونه، با پیش رفتن بیماری، او ممکن است کسی را که سالهاست میشناسد نشناسد، او را مزاحم بپندارد و ناخواسته به او حمله کند. اگر دستش به تفنگ برسد، نتیجه میتواند فاجعهبار باشد.

داروها را در کشو یا کابینت قفلدار بگذارید
برای اینکه مطمئن شوید داروها ایمن مصرف میشوند، از جعبهٔ قرص زماندار استفاده کنید، یا فهرست روزانه داشته باشید و هر دارو را هنگام مصرف علامت بزنید.
خطرهای زمین خوردن را بردارید
اینها از چیزهایی هستند که در خانهٔ کسی که این بیماری را دارد حتماً باید برطرف شوند: لبهٔ فرش و موکت، آستانهٔ در، بخش پایینی چارچوب درها، پایههای بیرونزدهٔ مبل و تخت، سیمهای رابط بلند و سیار، لباسهای ریخته بر کف خانه، ملحفه و روفرشی، آباژور، لوسترهای آویزی که به سر نزدیکاند، نردبان، صندلی اضافه، و پیشخوان یا لبهٔ میز و کمد.
مراقب دمای آب و غذا باشید
کسی که زوال عقل دارد معمولاً در تشخیص سرد و گرم دشواری دارد. لازم است برای دمای آب دماسنج خودکار نصب کنید، یا گرمای غذا را پیش از خوردن خودتان بسنجید.
ایمنی اتاق خواب را ارزیابی کنید
استفاده از پتوی برقی، بخاری یا بالشتک گرمکننده را با دقت زیر نظر داشته باشید تا سوختگی یا آسیب دیگری پیش نیاید. برای کمک به لباس پوشیدن، نزدیک تخت بنشینید. مطمئن شوید قفسههای کمد در ارتفاعی هستند که دست به آنها برسد، تا برداشتن وسایل آسان باشد. گاهی ممکن است او از قفسهها بالا برود و چیزی از بالا روی سرش بیفتد یا خودش زمین بخورد.
مبل و وسایل سنگین خانه را محکم کنید
وارسی کنید که قفسههای کتاب، کابینتها یا تلویزیونهای بزرگ محکم باشند تا نیفتند. برای نشستن او از صندلی دستهدار استفاده کنید تا هنگام نشستن یا بلند شدن کمکش کند.
جلوی آسیب دیدن در حمام را بگیرید
کنار دوش، وان و توالت دستگیره نصب کنید تا تکیهگاه بیشتری داشته باشد. برای جلوگیری از لیز خوردن، روی سطحهای لغزنده برچسبهای زبر بچسبانید.
جای لباسشویی را ایمنتر کنید
برای اینکه مواد شیمیایی زیانآور ناخواسته بلعیده نشود، همهٔ مواد پاککننده، مانند بستههای مایع لباسشویی و سفیدکننده، را دور از دید و با درِ بسته و محکم نگه دارید. به نصب قفل ایمنی روی ماشین لباسشویی و خشککن فکر کنید، تا چیز نامناسبی در آن گذاشته نشود یا چیزی زودتر از وقت بیرون آورده نشود. برای پیشگیری از آتشسوزی، مواد آتشزا را مرتب وارسی کنید.
خطرهای گاراژ یا زیرزمین را ارزیابی کنید
دسترسی به وسایل خطرناک، مانند ماشین چمنزنی، قیچی باغبانی، بیل یا بیلچه یا پاروی برف، را محدود کنید. مواد شیمیایی حساس مانند بنزین یا تینر و رنگ را دور از دسترس نگه دارید. روی درِ گاراژ یک حسگر حرکت نصب کنید.
به نیازهای او توجه کنید
بکوشید خانهای نسازید که بیش از اندازه محدودکننده به نظر برسد. خانه باید استقلال و ارتباط با دیگران را تشویق کند. فضاهای باز و نسبتاً پهن هم فراهم کنید تا راحت رفتوآمد کند.
