جذب خوب مواد غذایی اثر عمیقی بر سلامت دارد، چون میگذارد بدن از ویتامینها، مواد معدنی، پروتئینها و دیگر مواد مغذی ضروری بهرهٔ کامل ببرد. این فرایند در تقویت دستگاه ایمنی، تولید انرژی، حفظ سلامت استخوان، پوست و مو، بهتر شدن کار مغز و دستگاه گوارش و پیشگیری از بیماریهای مزمن نقش کلیدی دارد.
وقتی بدن مواد مغذی را درست جذب میکند، کار کلی اندامها و دستگاههای بدن بهتر میشود و سلامت و انرژی بیشتری حس خواهید کرد. جذب مواد غذایی به عاملهای گوناگونی بستگی دارد. چند روش برای بیشتر کردن آن در ادامه آمده است.
متنوع و متعادل غذا بخورید
خوردن انواع میوه، سبزی، غلات کامل، پروتئین و چربیهای سالم میتواند به جذب بیشتر مواد مغذی کمک کند.
برخی خوراکیها وقتی با هم خورده شوند، جذب مواد مغذی را بیشتر میکنند. ترکیب مناسب غذاها میتواند جذب مواد مغذی را به شکل چشمگیری بهتر کند. برای نمونه:
- خوردن غذاهایی که ویتامین سی دارند، مانند مرکبات، فلفل دلمهای یا توتفرنگی، همراه با منابع گیاهی آهن، مانند اسفناج، عدس یا لوبیا، جذب آهن را بیشتر میکند.
- خوردن چربیهای سالم، مانند آووکادو، روغن زیتون یا مغزها، همراه با غذاهایی که ویتامینهای محلول در چربی دارند (ویتامینهای آ، دی، ای و کا) به جذب بهتر این ویتامینها کمک میکند.
- ترکیب پروتئینهای گیاهی از منابع گوناگون، مانند برنج و لوبیا، میتواند مجموعهٔ کاملتری از اسیدهای آمینه فراهم کند که برای جذب و استفادهٔ بهتر بدن از پروتئین مؤثر است.
این ترکیبها به بدن کمک میکنند مواد مغذی را به بهترین شکل جذب و استفاده کند.
به هضم غذا کمک کنید
- آهسته بخورید و خوب بجوید: این کار به دستگاه گوارشتان کمک میکند غذا را بهتر هضم و جذب کند.
- همراه غذا زیاد مایعات ننوشید: نوشیدن زیاد مایعات هنگام غذا خوردن میتواند آنزیمهای گوارشی را رقیق کند و هضم را مختل کند.

پروبیوتیک و پریبیوتیک بخورید
پروبیوتیکها
خوردن خوراکیهایی که پروبیوتیک دارند به بهتر شدن سلامت روده و جذب مواد مغذی کمک میکند. پروبیوتیکها موجودات ریز زندهای هستند که بهطور طبیعی در رودهٔ انسان وجود دارند و وقتی به مقدار مناسب مصرف شوند، بر سلامت بدن اثر مثبت دارند.
این باکتریها و مخمرهای مفید، مجموعهٔ میکروبهای روده را تقویت میکنند و از این راه به بهتر شدن هضم و جذب مواد مغذی، تقویت دستگاه ایمنی، کم شدن التهاب و حتی بهتر شدن سلامت ذهن کمک میکنند.
پروبیوتیکها معمولاً در خوراکیهای تخمیرشده مانند ماست، کفیر و کلم ترش و در مکملهای غذایی پیدا میشوند. مصرف منظمشان میتواند به تعادل میکروبهای روده و بهتر شدن سلامت کلی بدن کمک کند.
پریبیوتیکها
خوردن فیبرهای پریبیوتیکی که در خوراکیها هست میتواند رشد باکتریهای مفید روده را تقویت کند. پریبیوتیکها گونهای فیبر هضمنشدنیاند که غذای باکتریهای مفید رودهاند و رشد و فعالیت این باکتریها را برمیانگیزند.
پریبیوتیکها در خوراکیهایی مانند سیر، پیاز، موز، کنگر فرنگی و سبوس غلات پیدا میشوند. آنها با تغذیه و تقویت باکتریهای مفید روده، به بهتر شدن هضم، تقویت دستگاه ایمنی، کم شدن التهاب و بهتر شدن سلامت عمومی بدن کمک میکنند. این ترکیبها محیط مناسبی برای رشد پروبیوتیکهای مفید میسازند و در حفظ تعادل میکروبهای روده و بهتر شدن کار گوارش نقش مهمی دارند.
در مصرف مکملها دقت کنید
- ویتامین دی: این ویتامین در جذب کلسیم نقش مهمی دارد. مصرف مکمل ویتامین دی یا دریافت بیشتر آن از راه نور خورشید میتواند به جذب بهتر کلسیم کمک کند.
- چربیهای سالم: برخی ویتامینها مانند ویتامین آ، دی، ای و کا در چربی حل میشوند و برای جذب بهتر به چربی نیاز دارند. مصرف این ویتامینها همراه با چربیهای سالم مانند روغن زیتون یا آووکادو میتواند جذبشان را بهتر کند.
استرس را کم کنید
استرس مزمن میتواند کار گوارش را مختل کند و جذب مواد مغذی را کم کند. تمرینهای کنترل استرس مانند مراقبه، یوگا و تمرینهای تنفسی میتوانند به جذب بهتر مواد مغذی کمک کنند.
در مصرف آنتیاسیدها زیادهروی نکنید
آنتیاسیدها داروهاییاند که برای خنثی کردن اسید معده و کم کردن سوزش سر دل و برگشت اسید معده (رفلاکس) به کار میروند. این داروها معمولاً ترکیبهایی مانند هیدروکسید منیزیم، هیدروکسید آلومینیوم، کربنات کلسیم یا بیکربنات سدیم دارند.
مصرف موقت و محدود آنتیاسیدها معمولاً بیزیان است، ولی زیادهروی در مصرفشان میتواند عوارضی داشته باشد:
- اختلال در جذب مواد مغذیای مانند ویتامین ب۱۲، آهن و کلسیم؛
- بیشتر شدن خطر سنگ کلیه؛
- یبوست یا اسهال؛
- تغییر در تعادل الکترولیتها و میزان اسیدی بودن بدن.
برای همین، مصرف درازمدت آنتیاسیدها باید زیر نظر پزشک باشد.

غذاهای فراورینشده
غذای فراورینشده به خوراکیای میگویند که طبیعی و بدون افزودن مواد شیمیایی یا تغییر صنعتی به دست مصرفکننده میرسد. میوهها، سبزیها، غلات کامل، حبوبات، گوشت تازه، ماهی، تخممرغ و لبنیات طبیعی از این دستهاند؛ خوراکیهایی که هیچ افزودنی، نگهدارنده، قند، نمک یا چربی اضافهای به آنها افزوده نشده است.
این غذاها مواد افزودنی زیانبار ندارند و مواد مغذی اصلی، ویتامینها، مواد معدنی و فیبرشان حفظ شده است. برای همین خوردنشان به جذب بهتر مواد مغذی، سلامت عمومی بدن و کم شدن خطر بیماریهای مزمن کمک میکند.
آب کافی بنوشید
نوشیدن آب کافی برای جذب مواد مغذی اهمیت بسیاری دارد. آب مواد مغذی را در بدن جابهجا میکند و در هضم و جذب غذا مؤثر است. آب بهترین محیط برای تجزیه و حل شدن مواد غذایی است و با شتاب دادن به فرایندهای گوارشی، مانند تکثیر سلولهای روده و بیشتر کردن حجم محتوای درون روده، به بهترین شکل به هضم غذا و جذب مواد مغذی کمک میکند.
افزون بر این، نوشیدن آب کافی به دفع سمهای زائد بدن کمک میکند و مواد مغذی را به سلولها و بافتهای بدن میرساند؛ این برای بیشتر شدن انرژی و کار بهتر بدن بسیار حیاتی است.
